Łotwa | tamBylscy.pl - historia naszych podróży.

Ryga, doroczne święto zbiorów na Starym Mieście

Jeśli chcecie zobaczyć bardziej tradycyjną, ludową stronę Łotwy, warto tu przyjechać pod koniec września. Dziś trochę o łotewskich „dożynkach”, które odbywają się w tym czasie w wielu miastach – Miķeļdienas gadatirgus.

Ryga na weekend (poprzedni wpis: Ryga, drewniane domy na wyspie Kipsala i historia Żanisa Lipke).To nie byłą planowana atrakcja, kompletnie nie miałem świadomości, że trafiam w Rydze na jakiekolwiek święto. Z racji zamieszkania w hotelu tuż przy katedrze, już w piątkowy wieczór miałem okazję widzieć przygotowania do jakiejś imprezy na Placu Katedralnym – trwała budowa sceny, rozkładano też masę stołów na całym placu, a nawet w dochodzących do niego bocznych uliczkach. Znaczy: „będzie się działo”.

I rzeczywiście się działo. Już od rana w sobotę Plac Katedralnym całkowicie zmienił swoje oblicze. Zamiast leniwych restauracji i kawiarni na obrzeżach i grupek turystów z aparatami fotograficznymi, plac zapełnił się masą straganów, a przy scenie spora grupa gapiów podziwiała kolejne występy zespołów ludowych. Tłum na placu niemiłosierny, pomiędzy straganami trzeba się momentami wręcz przedzierać. I nie był to tłum turystów – to raczej mieszkańcy miasta korzystali z okazji do zakupów. Pytanie główne – co się dzieje ?

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Wyjaśnienie znalazło się w internecie, na stronach miasta Ryga. Otóż trwa właśnie „Miķeļdienas gadatirgus” (angielska nazwa: Mikelis’ Day), czyli doroczne święto zbiorów, takie łotewskie dożynki. Odbywa się ono (nie tylko w Rydze, ale w innych łotewskich miastach także) w weekend najbliższy jesiennemu zrównaniu dnia i nocy. Wtedy większość prac polowych jest już ukończona i rolnicy celebrują zakończenie sezonu i własne zbiory właśnie poprzez swego rodzaju targi, odbywające się w łotewskiej stolicy właśnie na Placu Katedralnym. Głównym dniem święta i targów jest sobota. Co ciekawe, święto to jest na Łotwie bardzo stare, odbywa się już od czasów pogańskich, gdy jeszcze nie panowało tu chrześcijaństwo.

Plac Katedralny i okoliczne uliczki wypełniają się wtedy straganami przede wszystkim z produktami rolniczymi – owocami, warzywami, dyniami, serami, chlebem, miodem i wszystkim, co jest wytwarzane przez łotewskich farmerów. Ale nie brakuje też innych produktów: piwa, ludowych strojów, wyrobów rękodzieła ludowego itp. Generalnie to świetna okazja po pierwsze do wgłębienia się w lokalne smaki (większość produktów można spróbować bez konieczności kupowania, choć warto), a po drugie do zaopatrzenia się w ewentualne prezenty dla znajomych czy rodziny.

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Ryga, doroczne święto zbiorów

Plac Katedralny w Rydze na jeden dzień zamienia się w mieniący się kolorami targ, dodatkowo upiększony przez widowiskowe występy z tradycyjnymi łotewskimi tańcami ludowymi, które prezentowane są przez wiele kolejno wstępujących na scenę zespołów – od dziecięcych, przez młodzieżowe, aż po całkiem dorosłe. Pod sceną kibicują im członkowie rodzin (to widać, gdy dzieciaki zbiegają ze sceny i biegną w tłum do najbliższych).

Choć nie zaliczam siebie do wybitnych fanów folkloru, to zdecydowanie „Mikelis’ Day” w Rydze zapadł mi w pamięci. To święto ma swój urok i czar, a ferię kolorów, zapachów i smaków na Placu Katedralnym zapamiętałem i pamiętać będę pewnie jeszcze długo. Poniżej możecie zobaczyć krótkie video z występami na scenie.

Przy okazji warto wspomnieć o jednej rzeczy, którą każdy turysta w Rydze kupić musi, albo przynajmniej jej spróbować. Mowa o specyfiku o nazwie „Czarny Balsam”, czyli o lokalnym alkoholu – miejscowa nazwa to „Rīgas Melnais balzams”. To bardzo specyficzny napitek ziołowy o silnej zawartości alkoholu (45%), z racji składu w smaku dość gorzki. Sprzedawany jest w bardzo charakterystycznych, ceramicznych butelkach, co dodatkowo podnosi jego walory jako gadżetu z podróży, choć tak naprawdę chodzi o ochronę płynu przez słońcem i temperaturą.

W dokumentach historycznych „Czarny Balsam” pojawia się już w połowie XVIII w., a sto lat później otwarto oficjalnie pierwszą fabrykę, produkującą ten specyfik. Legenda mówi, że balsam uleczył swego czasu rosyjską carycę Katarzynę II, co otwarło specyfikowi wejście na rynek rosyjski. Receptura nie jest publicznie znana i chroniona jest tajemnicą.

Ryga, "Czarny Balsam", miejscowe piwo i ser kupiony na targu "święta zbiorów"

Ryga, „Czarny Balsam”, miejscowe piwo i ser kupiony na targu „święta zbiorów”

"Czarny Balsam" - degustacja :)

„Czarny Balsam” – degustacja :)

Ryga, Black Magic Bar

Ryga, Black Magic Bar

Co ciekawe, w czasie II wojny światowej ponoć oryginalna receptura zaginęła – udało się ją odtworzyć, korzystając z wiedzy załogi fabryki sprzed wojny. Dziś „Czarny Balsam” wręcz wypełnia sklepy z turystycznymi pamiątkami w centrum Rygi. Nie sposób znaleźć sklepu, w którym nie można byłoby go kupić, w kilku odmianach: tradycyjnej lub ze smakowymi dodatkami.

Na Starym Mieście w Rydze funkcjonuje też „Black Magic Bar”, specjalizujący się w przekąskach (ciasta, ciasteczka) oraz drinkach na bazie Czarnego Balsamu. Nie jest łatwo go znaleźć, ale podpowiadamy – wejdźcie wgłąb uliczek „Konventa Seta”, dawnego schroniska dla ubogich i niepełnosprawnych, prowadzonego przez siostry zakonne.

Tu kończy się relacja z wrześniowego, weekendowego wypadu do Rygi. Miasto jest na tyle urzekające, że już wiemy, że do niego wrócimy. I to całkiem niedługo, bo na początku stycznia 2015 r.

Pełna galeria zdjęć z wrześniowego święta zbiorów w Rydze znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym fanpage’u na Facebooku.

 

Inne wpisy z: Ryga

Ryga, doroczne święto zbiorów

Jeśli chcecie zobaczyć bardziej tradycyjną, ludową stronę Łotwy, warto tu przyjechać pod koniec września. Dziś trochę o łotewskich "dożynkach", które odbywają się w tym czasie w wielu miastach - Miķeļdienas gadatirgus.

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Jest takie miejsce w Rydze, gdzie nie ma tłumów turystów. Gdzie czas zatrzymał się w miejscu i życie płynie jakby innym rytmem. Miejsce, gdzie słowo "spacer" nabiera innego znaczenia. A pomimo tego, ma swoją własną historię, wartą opowiedzenia.

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Ryga znana jest głownie z wpisanej na listę UNESCO starówki oraz z położonej nieopodal "dzielnicy art nouveau". Ale poza tymi dwoma miejscami w stolicy Łotwy znajdziecie wiele innych miejsc, wartych uwagi turysty. Zapraszamy na spacer poza granicami ryskiego starego miasta.

 

Ryga, drewniane domy na wyspie Kipsala i historia Żanisa Lipke

Jest takie miejsce w Rydze, gdzie nie ma tłumów turystów. Gdzie czas zatrzymał się w miejscu i życie płynie jakby innym rytmem. Miejsce, gdzie słowo „spacer” nabiera innego znaczenia. A pomimo tego, ma swoją własną historię, wartą opowiedzenia.

Ryga na weekend (poprzedni wpis: Ryga, co warto zobaczyć poza starówką). Nigdy bym tu nie trafił, gdyby nie turystyczna ulotka z hotelu, opisująca wyspę Kipsala jako miejsce znajdujące się pod ochroną UNESCO ze względu na zabytkową drewnianą architekturę. I chociaż samo UNESCO na swoich stronach o wyspie nie wspomina ani słowem (?), to ulotka dała wystarczający impuls, by przejść na drugą stronę Dźwiny i zobaczyć coś poza historycznym centrum Rygi.

Kipsala nie jest miejscem, o którym można dużo znaleźć w sieci. Powierzchnia niecałe 2 tys. km2, ludność na poziomie poniżej tysiąca mieszkańców. Leży na lewym brzegu Dźwiny, będąc z lewobrzeżną częścią Rygi połączona kilkoma mostami, a z prawobrzeżną jednym – Vansu Tilts, którym to mostem można się na wyspę dostać, także krótkim pieszym spacerem, z historycznej starówki.

Kipsala staje się powoli modnym miejscem do zamieszkania, powstają tu nowoczesne apartamenty, częściowo przez budowanie nowych, a częściowo przez przerabianie starych zabudowań. Na temat historycznej przeszłości wyspy materiałów jest naprawdę niewiele.

Stara Ryga, widziana z wyspy Kipsala

Stara Ryga, widziana z wyspy Kipsala

Stara Ryga, widziana z wyspy Kipsala

Stara Ryga, widziana z wyspy Kipsala

Ryga, stara fabryka gipsu na wyspie Kipsala

Ryga, stara fabryka gipsu na wyspie Kipsala

Ryga, stara fabryka gipsu na wyspie Kipsala

Ryga, stara fabryka gipsu na wyspie Kipsala

Ryga, stara fabryka gipsu na wyspie Kipsala, widziana z portu promowego

Ryga, stara fabryka gipsu na wyspie Kipsala, widziana z portu promowego

Idę więc na wyspę zobaczyć te drewniane domy, w zasadzie „w ciemno”. Nie wiem, gdzie ich szukać i po czym je poznać, jaka jest ich historia. Już z mostu Vansu Tilts widać wyglądające na stare, domy stojące nad samą Dźwiną, kilkaset metrów ode mnie. Zaraz za mostem skręcam więc w prawo, idąc brukowaną, bardzo nierówną uliczką Balasta dambis. O tym, że idę w dobrym kierunku, upewnia mnie wracająca w przeciwnym kierunku do autokaru dość liczna turystyczna wycieczka z przewodnikiem, wyłaniająca się z bocznej uliczki, do której kieruje nic nie mówiąca tabliczka z napisem „Memorial”. Ale skoro jest tu jakieś miejsce pamięci, to bez namysłu skręcam.

Wtedy jeszcze nie wiedziałem, że trafiam w miejsce, które przemknęło mi na którejś ulotce z atrakcjami Rygi, na które niespecjalnie zwróciłem uwagę, a które da mi okazję do poznania niesamowitej historii człowieka, który jak mi powiedziano, uratował 1/4 wszystkich Żydów, którzy ocaleli na Łotwie w czasie II wojny światowej. Historii Żanisa Lipke, pierwszego na Łotwie człowieka, któremu przyznano tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata. Ale też to właśnie tu dane mi było dowiedzieć się więcej o historii wyspy oraz tych drewnianych domów, będących moim celem. Po prostu można tu dostać materiały pisane na ich temat – i to z nich pochodzi dalsza część opisu wyspy. Zanim więc dojdziemy do Żanisa Lipke, skończmy opowieść o wyspie Kipsala.

Kipsala w swojej starej, drewnianej części, jest nadal niezwykle spokojnym, we wrześniu nawet wyglądającym na opustoszałe, miejscem. Poruszamy się w większości po ziemnych uliczkach bez żadnej nawierzchni, wśród niezwykle ekspresyjnie wyglądających, drewnianych zabudowań, porozrzucanych przy drogach, bez przesadnej gęstości. Nie licząc wracającej autokarowej wycieczki, minąłem w czasie zwiedzania jedną parę miejscowych i jedną parę turystów z aparatami. Poza tym – ja, uliczki i stare domostwa. Miła odmiana od przepełnionej turystami ryskiej starówki.

Ryga, "dom z ulicy Baznicas" na wyspie Kipsala

Ryga, „dom z ulicy Baznicas” na wyspie Kipsala

Ryga, "dom Liga's" na wyspie Kipsala

Ryga, „dom Liga’s” na wyspie Kipsala

Ryga, "dom Anrijs'" na wyspie Kipsala

Ryga, „dom Anrijs'” na wyspie Kipsala

Kipsala od wieków zamieszkiwana była przez marynarzy i rybaków. To właśnie oni budowali tu swoje domostwa, które dziś znakowane są jako atrakcja turystyczna wyspy. Budowali je często w miejscu poprzednio stojących domów, przez całe wieki. Układ uliczek po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w 1824 r., a obecnie stojące drewniane domy mają tu od 120 do 200 lat. Nie jest ich dużo, są wymieszane z nowo budowanymi, ale co trzeba podkreślić, nawet te nowo budowane pasują charakterem do reszty.

Nikt nie buduje tu domów ze stali i szkła, wszystko jeśli jest nowsze, to i tak jest stylizowane do charakteru pozostałych. Może rzeczywiście UNESCO jednak trzyma tu jakąś pieczę nad porządkiem architektonicznym. Każdy z historycznych domów ma tu swoją nazwę, która wskazuje na właścicieli lub historię z nim związaną. Niektóre do dziś mają kamienne kominy, służące do wędzenia ryb. Poniżej znajdziecie opis najważniejszych architektonicznych atrakcji wyspy Kipsala.

Stara fabryka gipsu (ulica Balasta dambis 70) z końca XIX w., wybudowana z cegły i drewna, pracowała aż do II wojny światowej. Po renowacji, z zachowaniem pierwotnego charakteru, została przekształcona w luksusowy apartamentowiec z restauracją, sauną i podziemnym parkingiem. To pierwsze lofty oddane do użytku na Łotwie.

Ryga, "dom rodziny Gailis'" na wyspie Kipsala

Ryga, „dom rodziny Gailis'” na wyspie Kipsala

Ryga, "Dom Filozofów" na wyspie Kipsala

Ryga, „Dom Filozofów” na wyspie Kipsala

Ryga, "dom z ulicy Briana" na wyspie Kipsala

Ryga, „dom z ulicy Briana” na wyspie Kipsala

Dom z ulicy Baznicas (ulica Balasta dambis 60) to pochodzący z połowy XIX w. budynek, przeniesiony tu z centrum Rygi (właśnie z ulicy Baznicas), gdzie był przeznaczony do rozbiórki. Został odnowiony w oryginalnym kształcie i wymiarach i pomalowany oryginalnymi barwnikami zgodnie z pierwotną kolorystyką.

Dom Liga’s (nie wiem skąd angielska nazwa, zapewne od nazwiska właścicieli, ulica Balasta dambis 64), pochodzący z 1890 r., typowy dla Kipsali dom podmiejski, zrekonstruowany w 2006 r., lekko przebudowany wewnątrz na potrzeby dzisiejszych mieszkańców, pomalowany tradycyjnymi, naturalnymi pigmentami.

Dom Anrijs’ (z nazwą jak wyżej, ulica Balasta dambis 64a), wybudowano już w II połowie XVIII w., jest dziś zabytkiem architektury o dużym znaczeniu. Odnowiono go w 2000 r., kiedy to podniesiono go do góry (budynek znacznie osiadł w podłożu), osadzając go na… podstawie z szyn kolejowych. Dodano mu również podziemny garaż i drewnianą wieżę.

Dom rodziny Gailis (ulica Balasta dambis 66a) – niespodzianka – wybudowany w 1997 r., w rzeczywistości z cegieł, ale zewnętrzna fasada imituje dom drewniany. Ideą była rekonstrukcja domu kapitańskiego wraz z wieżą. Wcześniej rzeczywiście na działce stał drewniany dom, które pozostałości odkryto w czasie rekonstrukcji. Wnętrza podzielono zgodnie z czterema podziemnymi strumieniami, przepływającymi pod domem.

Ryga, "dom Gatis'" na wyspie Kipsala

Ryga, „dom Gatis'” na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Klub Filozofów (ulica Balasta dambis 68a), mały drewniany dom, istniał na mapach już w 1824 r., aczkolwiek obecnie stojący wybudowany został w 1903 r. Prawdopodobnie wcześniej użytkowany był do wędzenia ryb. Nazwa odnosi się do dawnych mieszkańców – byli nimi znani artyści i myśliciele. Odnowiony w 2003 r., stoi przy samej fabryce gipsu.

Dom Australijczyka (ulica Balasta dambis 60), pochodzący z końca XIX w. okazały budynek mieszkalny dla robotników. Z nazwą wiąże się barwna historia – w 2000 r. został on kupiony przez obywatela Australii, który bez żadnego zezwolenia rozpoczął jego rozbiórkę. Zburzeniu zapobiegła dopiero policja. Właściciel stracił zainteresowanie posesją i szybko ją sprzedał. Ale nazwa pozostała, a po renowacji na dachu domu umieszczono… figurę kangura :)

Dom Gatis’ (znów nazwa zapewne pochodzi od właścicieli), jeden z najstarszych na wyspie, pochodzi prawdopodobnie z lat 20-tych / 30-tych XIX w., typowy dom rybacki. Na mapach budynek mieszkalny w tym miejscu pojawił się już w 1790 r. Odnowiony bardzo pieczołowicie w 2005 r.

Dom z ulicy Briana, pochodzący z I połowy XVIII w., to kolejny dom przeniesiony tutaj (właśnie z ulicy Briana). Przy okazji przenosin został gruntownie odnowiony.

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Wszystkie zabudowania są dziś na co dzień użytkowane i zamieszkałe. Częściowo są wynajmowane jako apartamenty turystom – to musi być wspaniałe uczucie pomieszkać w tak unikalnym otoczeniu, w tak spokojnej okolicy. A do pędzącego centrum Rygi można zaglądnąć dosłownie przez okno – z wybrzeża wyspy rozciąga się piękny panoramiczny widok na starą część miasta.

Wróćmy teraz do Żanisa Lipke, człowieka, którym chlubi się dzisiejsza Ryga. Żanis Lipke (rocznik 1900) mieszkał właśnie na wyspie Kipsala i był robotnikiem portowym. Kiedy Niemcy założyli w Rydze getto, Lipke podjął się w magazynach Luftwaffe, umiejscowionych obok bazaru miejskiego, niedaleko getta, by móc wykorzystać swoją pozycję do wyciągania z enklawy ludzi (Żydzi z getta także pracowali w magazynach). Odpowiadał bowiem za transport żydowskich pracowników z i do getta. Podczas powrotów ludzi do getta, wykorzystywał słabą czujność strażników, podpisując nieprawdziwą liczbę powracających, podczas gdy część z nich ukrywał i zabierał do siebie.

Do ukrywania uciekinierów posłużyła mu specjalnie skonstruowana na podwórzu domu szopa, pod którą wybudował duży bunkier. W szopie na co dzień znajdowały się psy, które utrudniały ewentualne odnalezienie bunkra. W bunkrze tym uciekinierzy przetrwali aż do końca okupacji niemieckiej. Po wejściu wojsk radzieckich do Rygi Lipke był wielokrotnie przesłuchiwany, a jego dom przeszukiwany w poszukiwaniu biżuterii i złota – sowieci nie mogli uwierzyć, że Żydzi nie płacili mu za ratunek. Lipke został także wcześniej pobity przez Niemców na własnym podwórzu – ale nie w związku z uciekinierami, a z córką, która uciekła przed Niemcami do Rosji (była komunistką).

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala, niepozorne wejście, od razu do tunelu

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala, niepozorne wejście, od razu do tunelu

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala, rekonstrukcja domu bohatera

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala, rekonstrukcja domu bohatera

Żanis Lipke zmarł na atak serca w 1987 r. Społeczność żydowska zorganizowała jego pogrzeb, a pośmiertnie, jako pierwszy obywatel Łotwy, otrzymał tytuł przyznawany przez Izrael – Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. W 2007 r. obok ruin spalonej synagogi (opisywaliśmy je w poprzednim wpisie) postawiono pomnik upamiętniający żydowskie ofiary II wojny światowej w Rydz, którego częścią stał się też sam Żanis Lipke. Na wyspie Kipsala kosztem 0,5 mln euro wybudowano miejsce pamięci – dom symbolizujący odwróconą łódź, wewnątrz którego zrekonstruowano wiernie oryginalny bunkier, w którym Lipke ukrywał swoich żydowskich przyjaciół.

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala

Ryga, muzeum Żanisa Lipke na wyspie Kipsala

Wszystko tu zostało tak pomyślane, by zwiedzający poczuli się jak mieszkańcy bunkra. Światło dzienne wpada jedynie przez szpary w deskach, drewniana podłoga złowieszczo skrzypi przy każdym kroku. Echo chodzących na najwyższej kondygnacji słychać niżej. W górnej części, z której można zaglądnąć do zrekonstruowanego bunkra, znajduje się także małe muzeum poświęcone Żanisowi Lipke – lista uratowanych, listy pisane przez nich do bohatera, zdjęcia, czy wreszcie medal przyznany przez Izrael.

Wstęp do muzeum Żanisa Lipke jest bezpłatny, także przewodnik w formie audio (angielski) jest dostępny bez opłat – obsługa prosi jedynie o złożenie dobrowolnego datku na utrzymanie tego miejsca pamięci. Warto je odwiedzić – oddane tu rzeczywiste warunki ukrywania żywych ludzi wbijają się w pamięć i potęgują podziw dla człowieka, który nie bał się zaryzykować życia własnego i rodziny, by bezinteresownie ratować życie obcych mu ludzi.

Pełna galeria zdjęć z wyspy Kipsala w Rydze znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym profilu na Facebooku.

Inne wpisy z: Ryga

Ryga, doroczne święto zbiorów

Jeśli chcecie zobaczyć bardziej tradycyjną, ludową stronę Łotwy, warto tu przyjechać pod koniec września. Dziś trochę o łotewskich "dożynkach", które odbywają się w tym czasie w wielu miastach - Miķeļdienas gadatirgus.

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Jest takie miejsce w Rydze, gdzie nie ma tłumów turystów. Gdzie czas zatrzymał się w miejscu i życie płynie jakby innym rytmem. Miejsce, gdzie słowo "spacer" nabiera innego znaczenia. A pomimo tego, ma swoją własną historię, wartą opowiedzenia.

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Ryga znana jest głownie z wpisanej na listę UNESCO starówki oraz z położonej nieopodal "dzielnicy art nouveau". Ale poza tymi dwoma miejscami w stolicy Łotwy znajdziecie wiele innych miejsc, wartych uwagi turysty. Zapraszamy na spacer poza granicami ryskiego starego miasta.

Ryga, co warto zobaczyć poza starówką

Ryga znana jest głownie z wpisanej na listę UNESCO starówki oraz z położonej nieopodal „dzielnicy art nouveau”. Ale poza tymi dwoma miejscami w stolicy Łotwy znajdziecie wiele innych miejsc, wartych uwagi turysty. Zapraszamy na spacer poza granicami ryskiego starego miasta.

Ryga na weekend (poprzedni wpis: Ryga, dzielnica Art Nouveau). Wycieczkę śladami atrakcji Rygi, położonych poza granicami Starego Miasta, wpisanego na listę dziedzictwa UNESCO, zaczynamy, kierując się w górę rzeki Dźwiny, odchodząc nieco na południe od starówki. Po minięciu mostu Akmens Tilts oraz dość widowiskowego mostu kolejowego na Dźwinie, od razu znajdziemy się przed pierwszym punktem zwiedzania – centralnym bazarem w Rydze, łatwym do znalezienia dzięki bardzo rozpoznawalnemu budynkowi, w którym się on mieści.

KML-LogoFullscreen-LogoQR-code-logoGeoJSON-LogoGeoRSS-LogoWikitude-Logo
Ryga, atrakcje poza starówką

ładowanie mapy - proszę czekać...

Łotwa, Ryga, bazar miejski: 56.943745, 24.115076
Łotwa, Ryga, zabytkowe magazyny: 56.941978, 24.116406
Łotwa, Ryga, wieża radiowo-telewizyjna: 56.923761, 24.137049
Łotwa, Ryga, budynek Łotewskiej Akademii Nauk: 56.943008, 24.122028
Łotwa, Ryga, kościół Zwiastowania NMP: 56.943897, 24.123187
Łotwa, Ryga, luterański kościół Serca Jezusowego: 56.941521, 24.123724
Łotwa, Ryga, ruiny synagogi: 56.942423, 24.126363
Łotwa, Ryga, wieża zegarowa dworca kolejowego: 56.947022, 24.119496
Łotwa, Ryga, cyrk: 56.949421, 24.119325
Łotwa, Ryga, park Vērmanes Dārzs: 56.951762, 24.118938
Łotwa, Ryga, prawosławna katedra Narodzenia Chrystusa: 56.953821, 24.115806
Łotwa, Ryga, budynek Narodowego Muzeum Sztuki: 56.955787, 24.113145
Łotwa, Ryga, budynek Łotewskiej Akademii Sztuk Pięknych: 56.955085, 24.111943
Łotwa, Ryga, park Kronvalda: 56.956513, 24.106450
Łotwa, Ryga, kościół św.Piotra i Pawła: 56.955296, 24.101150
Łotwa, Ryga, budynek Teatru Narodowego: 56.953423, 24.105034
Łotwa, Ryga, Baszta Prochowa: 56.951136, 24.108692
Łotwa, Ryga, mury miejskie: 56.951329, 24.107416
Łotwa, Ryga, Brama Szwedzka: 56.951466, 24.106429
Łotwa, Ryga, dawny zamek Kawalerów Mieczowych: 56.950896, 24.100657
Łotwa, Ryga, port promowy: 56.965521, 24.091730
Łotwa, Ryga, \'Wielki Krzysztof\': 56.949609, 24.100335
Łotwa, Ryga, Biblioteka Narodowa: 56.940784, 24.096966
Łotwa, Ryga, pomnik Zwycięstwa Armii Czerwonej: 56.936710, 24.085894

Bazar miejski (Central Market) w Rydze także znajduje się, łącznie ze starówką, na liście UNESCO. Powodem jest unikalna konstrukcja budynków bazaru – zostały one wykonane z przeniesionych tu w 1930 r. dawnych niemieckich hangarów lotniczych, w których stały w czasach I wojny światowej słynne Zeppeliny. Dziś pięć hangarów bazaru w Rydze stanowi ponoć większość zachowanych na świecie dawnych hangarów Zeppelinów (zachowało się ich podobno łącznie dziewięć).

Dziś bazar ten jest jednym z największych we wschodniej Europie, odwiedzanym dziennie nawet przez 100 tys. ludzi. Można tu kupić zarówno produkty miejscowych rolników, jak i ogólnie produkty, wytwarzane na Łotwie, ale także egzotyczne owoce oraz wyroby rękodzieła, odzież, obuwie itp. Na bazarze znajduje się ok.3000 stanowisk sprzedaży, ale oprócz nich duża część sprzedawców ma swoje budki także na zewnątrz hangarów.

Ryga, bazar miejski

Ryga, bazar miejski

Ryga, bazar miejski i budynek Łotewskiej Akademii Nauk widziane z mostu na Dźwinie

Ryga, bazar miejski i budynek Łotewskiej Akademii Nauk widziane z mostu na Dźwinie

Ryga, bazar miejski widziany z góry

Ryga, bazar miejski widziany z góry

Ryga, stare magazyny w dzielnicy Spīķeri

Ryga, stare magazyny w dzielnicy Spīķeri

Ryga, stare magazyny w dzielnicy Spīķeri

Ryga, stare magazyny w dzielnicy Spīķeri

Tuż obok dzisiejszego bazaru miejskiego znajdują się pozostałości dawnej magazynowej dzielnicy Spīķeri, istniejącej tu już od XIV w. – wtedy były to magazyny towarowe, obsługujące statki pływające po Dźwinie. Gruntowna rozbudowa miała tu miejsce w II poł. XIX w., kiedy znajdowało się tu prawie 60 budynków magazynowych, wybudowanych z charakterystycznej, czerwonej cegły. Kiedy rozpoczęto budowę bazaru, część budynków magazynowych została zburzona, by zrobić dla niego miejsce. Część została przy swojej pierwotnej roli magazynów, ale obsługują one w tej chwili sam bazar.

Ryga, wieża radiowo-telewizyjna

Ryga, wieża radiowo-telewizyjna

Kilka dawnych magazynów, położonych nad samą rzeką, zostało w tym czasie przerobionych na budynki mieszkalne. Do dziś stoi tu 13 budynków dawnych magazynów portowych, stanowiąc osobną atrakcję turystyczną Rygi. Gdy będziecie oglądać magazyny, spojrzyjcie z brzegu Dźwiny na drugą stronę rzeki – zobaczycie wieżę radiowo-telewizyjną, wysoką na 368 m, uznawaną za najwyższą wieżę Unii Europejskiej. Ma wytrzymać 250 lat i stać nawet w przypadku trzęsienia ziemi o sile 7,5 stopnia. Wieżę można zwiedzać, na wysokości 97 m znajduje się taras widokowy z nieprawdopodobnym ponoć widokiem.

Ryga, budynek Łotewskiej Akademii Nauk

Ryga, budynek Łotewskiej Akademii Nauk

Stojąc przy budynkach magazynów Spīķeri, nie sposób nie zauważyć stojącego jakieś 200 m dalej, przy ulicy Turgeņeva iela monumentalnego budynku Łotewskiej Akademii Nauk. Na jego widok na usta ciśnie się melodia „Co ci przypomina, co ci przypomina widok znajomy ten…”. Budynek ten, wybudowany w 1956 r., m.in. z „dobrowolnych” datków ludności (które to datki w rzeczywistości automatycznie potrącano im z wynagrodzenia), jako żywo przypomina warszawski Pałac Kultury i Nauki. Nic dziwnego, należy bowiem, razem z naszym PKiN, do całej serii podobnych budowli z lat 50-tych XX w., budowanych w samym ZSRR, jak i w „zaprzyjaźnionych” z nim krajach. Ryski budynek jest w porównaniu z PKiN dużo niższy (108 m wysokości, PKiN: 237 m), ale podobieństwo naprawdę narzuca się samo.

Tuż obok post-radzieckiego żelbetonowego kloca stoi niewielki, niepozorny kościół Zwiastowania NMP, wybudowany pierwotnie jako drewniany w 1778 r. Niestety spłonął już po 30 latach istnienia (1812 r.). Po odbudowie kilka lat później stał się (i jest do dziś) jednym z najważniejszych prawosławnych świątyni w Rydze. We wnętrzach przechowywana jest święta ikona św.Mikołaja.

Ryga, kościół Zwiastowania NMP

Ryga, kościół Zwiastowania NMP

To nie jedyna zabytkowa świątynia dookoła budynku Łotewskiej Akademii Nauk. Z tyłu za nim znajduje się kolejna – luterański kościół Serca Jezusowego, wybudowany jako drewniany w 1635 r. Obecna budowla jest czwartą z kolei w tym miejscu (1813 r.) – poprzednie trzy zostały zniszczone podczas wojen i pożarów.

Ryga, luterański kościół Serca Jezusowego

Ryga, luterański kościół Serca Jezusowego

Stąd zaledwie 100m dzieli nas od niewielkiego parku, pośrodku którego znajduje się dziś świadectwo jednej z wielu zbrodni, popełnionej na ludności żydowskiej przez Niemców w czasie okupacji Łotwy. Znajdziemy tu ruiny wielkiej synagogi, wybudowanej w 1871 r., w tym czasie będącej jedną z najważniejszych świątyń w mieście. Jednorazowo mogła pomieścić ok. tysiąca wiernych. Historia synagogi zakończyła się w lipcu 1941 r., kiedy to Niemcy spędzili to ok.300 osób narodowości żydowskiej, zamknęli w podziemiach synagogi, po czym świątynię podpalili.

W 1993 r. pozostałości synagogi odsłonięto jako miejsce pamięci. Obok wybudowano okazały pomnik, poświęcony pamięci ofiar represji niemieckich na Żydach łotewskich. Centralną częścią pomnika jest wizerunek Żanisa Lipke, człowieka, który uratował kilkadziesiąt osób pochodzenia żydowskiego, ukrywając je w zmyślnie skonstruowanym schowku we własnym domu. O Żanisie Lipke napiszemy osobny wpis – ta historia warta jest dłuższego opowiadania.

Ryga, pozostałości spalonej synagogi

Ryga, pozostałości spalonej synagogi

Ryga, pomnik pamięci pomordowanych tu Żydów

Ryga, pomnik pamięci pomordowanych tu Żydów

Ryga, wieża zegarowa na dworcu kolejowym

Ryga, wieża zegarowa na dworcu kolejowym

Teraz czeka nas ok.10-minutowy spacer ulicą Dzirnavu iela w kierunku głównego dworca kolejowego w Rydze. Najważniejszą atrakcją jest tu wieża zegarowa, wybudowana w 1965 r. (pierwotnie także jako wieża wodna), jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli dzisiejszej Rygi. Wysokość wieży (bez napisu „RIGA”) to 43 m, na górze wieży znajduje się dziś restauracja z pięknym widokiem na centrum miasta, popularne miejsce randek i spotkań biznesowych. Zatoczyliśmy tym samym małe koło, zaczynając spacer przy bazarze miejskim, który znajduje się nieco na południe od dworca kolejowego.

Znów nieco na północ, przy ulicy Merķeļa iela, znajdziemy budynek cyrku, jedynego ponoć stałego cyrku w państwach nadbałtyckich. Pierwsze przedstawienie dał on w grudniu 1888 r., od tego czasu pozostając w stanie stałej działalności, aż do dziś. Najważniejszą częścią jest sezon zimowy. Sam budynek cyrku jest wpisany na listę narodowych zabytków.

Ryga, budynek cyrku

Ryga, budynek cyrku

Ryga, prawosławna katedra Narodzenia Chrystusa

Ryga, prawosławna katedra Narodzenia Chrystusa

Idziemy dalej prosto, mijając po lewej budynki uniwersytetu, a po prawej park Vērmanes Dārzs, drugi najstarszy park w Rydze (początek XIX w.), kierujemy się do kolejnego parku – Esplanade. Bez żadnych wątpliwości, największą ozdobą parku jest stojąca w nim prawosławna katedra Narodzenia Chrystusa, wybudowana tu pod koniec XIX w., w czasach gdy Ryga była częścią Imperium Rosyjskiego, zresztą budowa zyskała poparcie ówczesnego rosyjskiego cara Aleksandra II. Przekształcona w kościół luterański (przez Niemców w czasie I wojny światowej), a potem w… planetarium (przez Sowietów po II wojnie światowej), swoją pierwotną funkcję odzyskała ostatecznie po odzyskaniu przez Łotwę niepodległości w 1991 r. Jest największą świątynią prawosławną w byłych radzieckich republikach nadbałtyckich. Znana jest z kolekcji starych ikon oraz bogato zdobionego ikonostasu.

W parku Esplanade znajdziemy także pomniki Oskarsa Kalpaksa, przywódcy sił zbrojnych Łotwy, walczących w 1918 r. z bolszewikami o niepodległość kraju, oraz poety Rainisa, także pisarza i dziennikarza, a przede wszystkim ministra oświaty Łotwy. Na końcu parku znajdziemy jeszcze zabytkowe budynki Narodowego Muzeum Sztuki (we wrześniu 2014 r. w kompletnym remoncie) oraz Łotewskiej Akademii Sztuk Pięknych.

Z parku Esplanade przemieszczamy się do kolejnego terenu zielonego, z których Ryga słynie – do parku Kronvalda. Został publicznie udostępniony w 1930 r., a miejski kanał Pilsetas dzieli go na dwie części, połączone dwoma mostkami z 1936 r. Na terenie parku znajduje się także Centrum Kongresowe z okazałą fontanną przed budynkiem.

Ryga, pomnik Oskarsa Kalpaksa w parku Esplanade

Ryga, pomnik Oskarsa Kalpaksa w parku Esplanade

Ryga, fontanna przed Centrum Kongresowym w parku Kronvalda

Ryga, fontanna przed Centrum Kongresowym w parku Kronvalda

Ryga, kościół św.Piotra i Pawła

Ryga, kościół św.Piotra i Pawła

Ryga, budynek Teatru Narodowego

Ryga, budynek Teatru Narodowego

Okrążamy w parku Centrum Kongresowe, po drodze mijając schowany w cieniu drzew niewielki pomnik Aleksandra Puszkina, docierając do zniszczonego kościoła św.Piotra i Pawła, wybudowanego tu w 1785 r., choć wcześniej stała tu drewniana cerkiew już w XVII w. Kościół ten był główną prawosławną cerkwią w Rydze aż do czasu gdy w parku Esplanade wybudowano oglądaną przez nas chwilę temu cerkiew Narodzenia Chrystusa w 1884 r. W 1886 r. został przekształcony w kościół luterański. W 1916 r. arcybiskup i duchowni zostali ewakuowani, ale świątynia nigdy już nie wróciła w ręce kościoła prawosławnego. Pomimo tego wciąż pełniła funkcję świątyni, aż do 1940 r., kiedy to budynek upaństwowiono, a w 1977 r. przekształcono go w… salę koncertową.

Ryga, Baszta Prochowa

Ryga, Baszta Prochowa

Brzegiem parku Kronvalda idziemy w stronę starówki Rygi, dochodząc do budynku Teatru Narodowego Łotwy. Budynek ten powstał na przełomie XIX / XX w., a zapisał się w historii 18 listopada 1918 r., kiedy to właśnie w jego wnętrzach proklamowano niepodległość Łotwy (18 listopada jest do dziś Świętem Niepodległości na Łotwie).

Idąc nadal w stronę starówki, wzdłuż kanału Pilsetas, wkraczamy do kolejnego parku – Bastejkalns, utworzonego jeszcze w XIX w., oddzielającego Stare Miasto od dzisiejszego centrum Rygi z dworcem kolejowym. W centralnej części parku znajdziemy słynny Pomnik Wolności, ale tym razem nie o niego nam chodzi (pomnik opisaliśmy we wpisie o największych atrakcjach starej Rygi). Skręcamy w prawo w ulicę Torna iela, już na samym jej początku natykając się na Basztę Prochową.

Pierwotnie wybudowano ją w początkach XIV w. i była częścią fortyfikacji obronnych miasta. Ale w 1621 r. zburzyli ją podczas najazdu Szwedzi i z pierwotnej budowli pozostały jednie kamienne fundamenty. Wieżę odbudowano w 1650 r. z murami o grubości 2,5 m, dzięki którym skutecznie służyła przez wieki jako magazyn prochu i broni. Dziś jest częścią Łotewskiego Muzeum Wojny.

Ryga, stare mury miejskie

Ryga, stare mury miejskie

Idąc dalej ulicą Torna iela, natkniemy się na pokryte czerwonymi dachami niskie budynki, kiedyś pełniące rolę koszar różnych armii, a dziś mieszczące bary i kawiarnie. Naprzeciwko nich znajduje się odnowiony fragment dawnych fortyfikacji miejskich oraz tzw. Brama Szwedzka, jedyna średniowieczna brama miejska, która przetrwała do naszych czasów.

Ryga, Brama Szwedzka

Ryga, Brama Szwedzka

Kontynuując spacer wzdłuż Torna iela, dojdziemy aż do końca tejże ulicy, znajdując się przed dawnym Zamkiem Kawalerów Mieczowych w Rydze, niegdyś główną siedzibą tego równie kontrowersyjnego, jak Zakon Krzyżacki, bractwa rycerskiego na Inflantach – zresztą Kawalerzy Mieczowi w XIII w. połączyli się z Krzyżakami, stając się częścią tego zakonu. Zamek wybudowano w XIV w. W 1562 r. to właśnie tutaj złożono hołd polskiemu królowi, początkując krótki okres panowania Polski na tych terenach. Przez kolejne 60 lat zamek był siedzibą polskiego namiestnika, bywał tu król Stefan Batory. Dziś mieszczą się tu muzea, zamek jest też oficjalnie rezydencją łotewskiego prezydenta.

Teraz czeka nas spacer brzegiem Dźwiny i podziwianie panoramy rzeki oraz położonej po jej drugiej stronie części miasta. Będąc w okolicach zamku można lekko się cofnąć, by zobaczyć port promowy i marinę żeglarską w Rydze, warto też zerknąć na przeciwległą wyspę Kipsala – jej poświęcimy osobny wpis na naszym blogu.

Ryga, port promowy

Ryga, port promowy

Ryga, żeglarska marina

Ryga, żeglarska marina

Ryga, lunapark nad brzegiem Dźwiny

Ryga, lunapark nad brzegiem Dźwiny

Ryga, dawny zamek Kawalerów Mieczowych

Ryga, dawny zamek Kawalerów Mieczowych

Ryga, most Vansu Tilts na Dźwinie

Ryga, most Vansu Tilts na Dźwinie

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Idąc w stronę starówki brzegiem rzeki z pewnością natkniecie się na oszkloną postać „Wielkiego Krzysztofa”, owianego legendą powstania miasta. Otóż wg tejże legendy wielki człowiek o imieniu Krzysztof (Kristaps), mieszkał na brzegu Dźwiny i zarabiał przenosząc ludzi na drugi brzeg. Pewnego dnia usłyszał na drugim brzegu rozpaczliwy płacz dziecka i w te pędy pobiegł przynieść je do swojej chaty. W trakcie przenoszenia przez rzekę dziecko robiło się jednak coraz cięższe, ale Kristaps ostatkiem sił dotarł na brzeg.

Ryga, figura "Wielkiego Krzysztofa" nad Dźwiną

Ryga, figura „Wielkiego Krzysztofa” nad Dźwiną

Ułożył dziecko wygodnie w chacie i sam zmęczony usnął. Gdy się obudził, nie znalazł już dziecka, ale w miejscu gdzie je położył stała wielka skrzynia, wypełniona złotem. Kristaps zachował skarb, nie wydając ani jednej monety, a po jego śmierci fortuna posłużyła do ufundowania pierwszych miejskich budynków.

Z atrakcji położonych nad rzeką zdecydowanie należy obejrzeć bardzo charakterystyczny budynek Biblioteki Narodowej, znajdujący się na przeciwległym brzegu. 13-piętrowy budynek (68 m wysokości) nawiązuje do łotewskiej legendy o Zamku Światła – tak też jest potocznie nazywany. Jest nowiuśki – został otwarty publicznie w czerwcu 2014 r. Tuz za biblioteką znajduje się małe muzeum kolejnictwa.

Jak ktoś lubi, dalej wgłąb znajdzie Pomnik Zwycięstwa Armii Czerwonej, postawiony tu w 1985 r. ku pamięci „wyzwolenia” Rygi przez żołnierzy radzieckich. Dziś to miejsce wieców „twardych” komunistów. I to byłoby na tyle spaceru obrzeżami starego miasta w Rydze. W kolejnym wpisie pokażemy Wam wspomnianą wyspę Kipsala i opowiemy o bohaterskim Żanisie Lipke.

Pełna galeria zdjęć atrakcji z obrzeży starego miasta w Rydze znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym profilu na Facebooku.

Inne wpisy z: Ryga

Ryga, doroczne święto zbiorów

Jeśli chcecie zobaczyć bardziej tradycyjną, ludową stronę Łotwy, warto tu przyjechać pod koniec września. Dziś trochę o łotewskich "dożynkach", które odbywają się w tym czasie w wielu miastach - Miķeļdienas gadatirgus.

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Jest takie miejsce w Rydze, gdzie nie ma tłumów turystów. Gdzie czas zatrzymał się w miejscu i życie płynie jakby innym rytmem. Miejsce, gdzie słowo "spacer" nabiera innego znaczenia. A pomimo tego, ma swoją własną historię, wartą opowiedzenia.

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Ryga znana jest głownie z wpisanej na listę UNESCO starówki oraz z położonej nieopodal "dzielnicy art nouveau". Ale poza tymi dwoma miejscami w stolicy Łotwy znajdziecie wiele innych miejsc, wartych uwagi turysty. Zapraszamy na spacer poza granicami ryskiego starego miasta.

Ryga, dzielnica Art Nouveau

Nie tylko starówka przyciąga turystów w Rydze. Dla fanów architektury, szczególnie tej secesyjnej, stolica Łotwy będzie prawdziwą mekką – prawdopodobnie nigdzie indziej w Europie nie ma takiego zatrzęsienia budynków wybudowanych w tym stylu. Szczególną atrakcją jest przepełniona architekturą w tym stylu „dzielnica art nouveau”.

Ryga na weekend (poprzedni wpis: Ryga, najważniejsze atrakcje starego miasta). Dwie części Rygi są pozycją obowiązkową na turystycznej trasie po stolicy Łotwy. Pierwsza z nich to oczywiście starówka, wpisana na listę UNESCO. Także i ona wypełniona jest architekturą secesyjną. Ale jeżeli chcecie zobaczyć całe ulice, wypełnione budynkami w tym stylu, polecamy udać się w okolice ulicy Elizabetes – tam art nouveau „zaatakuje” Was w sposób naprawdę zmasowany.

Szacuje się, że ok.800 budynków w obrębie starej Rygi to budynki związane ze stylem art nouveau – stanowią one aż 40% całej zabudowy, co sprawia że Ryga może się poszczycić mianem jednego z największych ośrodków architektury w tym stylu w całej Europie. Secesja jest widoczna wszędzie, także na starówce, ale jest taki region miasta, gdzie w zasadzie nie ma innej zabudowy – wszystkie budynki stworzono, ozdabiając je motywami roślinnymi, sylwetkami sfinksów, gryfów i innych postaci, niestandardowo układając linie i wieńcząc dachy ozdobnymi wieżyczkami czy innymi ozdobnymi elementami.

Ryga, dzielnica Art Nouveau

Ryga, dzielnica Art Nouveau

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 10b (1903 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 10b (1903 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 10b (1903 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 10b (1903 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 33 (1901 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 33 (1901 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 33 (1901 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Elizabetes 33 (1901 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Alberta 8 (1903 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Alberta 8 (1903 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Alberta 13 (1904 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Alberta 13 (1904 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Alberta 13 (1904 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek przy ul.Alberta 13 (1904 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek prywatnej szkoły przy ul.Strelnieku 41 (1905 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek prywatnej szkoły przy ul.Strelnieku 41 (1905 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek prywatnej szkoły przy ul.Strelnieku 41 (1905 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau, budynek prywatnej szkoły przy ul.Strelnieku 41 (1905 r., architekt: Mihails Eizenšteins)

Ryga, dzielnica Art Nouveau

Ryga, dzielnica Art Nouveau

Ryga, dzielnica Art Nouveau

Ryga, dzielnica Art Nouveau

„Dzielnica Art Nouveau”, zwana też „dzielnicą ambasad” (ze względu na ich mnogość w okolicy) to kilka ulic, z których główną, tą od której zwiedzanie się rozpoczyna, jest ulica Elizabetes. Najważniejsza część dystryktu to trójkąt ulic Elizabetes, Strelnieku i Alberta, w sumie może z kilometr pieszej trasy, w czasie której może rozboleć szyja od zadzierania głowy do góry. Naprawdę jest co podziwiać, czasem wręcz można odnieść wrażenie, że architekci mocno przeładowali elewacje ozdobnikami, momentami aż za bardzo abstrakcyjnymi. Każdy budynek ma tu swój własny styl, temat, kolor i każdy wart jest szczegółowego obejrzenia.

A jak pójdziecie kawałek za ulicę Alberta, to przy ulicy Dzirnavu znajdziecie starą, zaniedbaną, drewnianą zabudowę Rygi. Do niej wrócimy w jednym z następnych wpisów. Nie ma co więcej pisać – zapraszamy do oglądania zdjęć, one powiedzą więcej niż opis słowny. W kolejnym wpisie zabierzemy Was na spacer po atrakcjach, umiejscowionych poza starówką Rygi.

Pełna galeria zdjęć z dzielnicy Art Nouveau w Rydze znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym profilu na Facebooku.

 

Inne wpisy z: Ryga

Ryga, doroczne święto zbiorów

Jeśli chcecie zobaczyć bardziej tradycyjną, ludową stronę Łotwy, warto tu przyjechać pod koniec września. Dziś trochę o łotewskich "dożynkach", które odbywają się w tym czasie w wielu miastach - Miķeļdienas gadatirgus.

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Jest takie miejsce w Rydze, gdzie nie ma tłumów turystów. Gdzie czas zatrzymał się w miejscu i życie płynie jakby innym rytmem. Miejsce, gdzie słowo "spacer" nabiera innego znaczenia. A pomimo tego, ma swoją własną historię, wartą opowiedzenia.

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Ryga znana jest głownie z wpisanej na listę UNESCO starówki oraz z położonej nieopodal "dzielnicy art nouveau". Ale poza tymi dwoma miejscami w stolicy Łotwy znajdziecie wiele innych miejsc, wartych uwagi turysty. Zapraszamy na spacer poza granicami ryskiego starego miasta.

Ryga, najważniejsze atrakcje starego miasta

Przez 60 lat była w granicach państwa polskiego. Przebywał tu król Stefan Batory, przemawiał Piotr Skarga, studiował Ignacy Mościcki. Mieszkał tu Ryszard Wagner, urodził się Michaił Barysznikow. W 2014 r. nosi miano Europejskiej Stolicy Kultury. Słowem – witamy w Rydze.

Ryga na weekend. Ryga to kolejny nasz „weekendowy” cel lotniczy w tym roku (były już: Kijów, Odessa i Ateny). Bilety LOTu w cudownej cenie 122 zł za podróż w obie strony kupione czekały już od stycznia. To nasza pierwsza „tamBylska” podróż na północ od Polski i kolejna już w tym roku wyprawa do krajów rosyjskojęzycznych (tak, wiemy, że jest język łotewski, ale w Rydze słyszy się przede wszystkim rosyjski). Oprócz „pasowania” do naszego cyklu „Miasto na Weekend”, wyjazd do Rygi rozpocznie też na blogu nowy cykl: „Miasta hanzeatyckie”, których już kilka zwiedziliśmy, ale żadne z nich jeszcze nie doczekało się wpisu. Co to te „miasta hanzeatyckie”, napiszemy w osobnym wpisie. Czas więc spisać wrażenia ze stolicy Łotwy.

Za datę powstania miasta Ryga uznaje się rok 1201, kiedy to lokalny biskup Albert rozpoczął budowę obwarowań miejskich. Biskup został mianowany przez papieża i miał przynieść „odwet” na miejscowej ludności, która pokonała i zabiła poprzedniego wysłannika Rzymu, który wraz z krzyżowcami siłą krzewił tu wiarę chrześcijańską. A jeszcze wcześniej zaczęli tu przyjeżdżać niemieccy kupcy, handlujący z miejscowymi Wikingami – to za nimi podążył kościół.

KML-LogoFullscreen-LogoQR-code-logoGeoJSON-LogoGeoRSS-LogoWikitude-Logo
Ryga, najważniejsze miejsca Starego Miasta

ładowanie mapy - proszę czekać...

Łotwa, Ryga, Plac Katedralny: 56.949059, 24.104862
Łotwa, Ryga, kościół św.Piotra: 56.947549, 24.109368
Łotwa, Ryga, kościół św.Janów: 56.947490, 24.110956
Łotwa, Ryga, Plac Ratuszowy i Dom Czarnogłowych: 56.947467, 24.106686
Łotwa, Ryga, Pomnik Wolności: 56.951434, 24.113402
Łotwa, Ryga, \'Trzej Bracia\': 56.950366, 24.104337
Łotwa, Ryga, katedra św.Jakuba: 56.950802, 24.104798
Łotwa, Ryga, Plac Liwski: 56.949503, 24.109240

 

W 1282 r. Ryga przystąpiła do Hanzy i rozpoczął się okres gwałtownego rozwoju miasta. Hanza to dawny związek miast północnej Europy, w ramach którego wzajemnie wspierały one swoje interesy, utrudniając życie i działalność kupcom z innych miast. Dzięki temu miasta-członkowie Hanzy w większości znakomicie prosperowały, stając się czołowymi ośrodkami handlu w naszej części kontynentu. Bogate miasto przyciągnęło żądnych władzy Krzyżaków, z którymi miało (skąd my to znamy) wielkie problemy przez dalsze ponad 250 lat, kilkukrotnie paląc ich zamek.

W 1561 r. miasto oddało się pod władanie króla polskiego, Zygmunta II Augusta i przez następne 60 lat pozostawało formalnie w granicach Rzeczypospolitej. Aż do 1621 r., kiedy to zdobyli je Szwedzi – ale wcześniej – w 1605 r. – pod Rygą odbyła się znana z nudnych lekcji historii bitwa pod Kircholmem, w której odnieśliśmy jedno z większych zwycięstw bitewnych w historii. Ale już na początku XVIII w. miasto przejęli Rosjanie i pod ich władaniem Ryga pozostała aż do zakończenia I wojny światowej, czyli ponad 300 lat. W tym czasie miasto znacznie się rozrosło, stając się czwartym co do wielkości miastem Imperium Rosyjskiego (po Moskwie, Sankt Petersburgu i… Warszawie) oraz największym jego portem.

Panorama starej Rygi, widziana z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Panorama starej Rygi, widziana z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Panorama Rygi, widziana z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Panorama Rygi, widziana z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Po zakończeniu I wojny światowej Łotwa, 7 dni po Polsce (czyli 18 listopada 1918 r.) proklamowała niepodległość, po czym musiała o nią walczyć – tak jak i my – z wojskami bolszewickimi. Jeszcze jedno łączy Rygę z Polską – to tu podpisano tzw.”traktat ryski”, kończący wojnę polsko-bolszewiską i regulujący nasze granice z „Krajem Rad”. Łotysze także swój traktat pokojowy z bolszewikami podpisali w Rydze – ponad rok przed naszym. De facto więc od 1920 r. Ryga stała się stolicą państwa łotewskiego.

Razem z całą Łotwą, Ryga podzieliła nasz los podczas II wojny światowej, będąc zaatakowana przez Armię Czerwoną, z tymże Łotwę sowieci „zlikwidowali’, wcielając ją do ZSRR niemal natychmiast po najechaniu. Byli przy tym tak brutalni, że mieszkańcy Rygi chętnie „pomogli” Niemcom odbić miasto – ale sowieci pod koniec wojny wrócili, wygonili Niemców i ostatecznie wchłonęli Rygę i całą Łotwę w swe granice. W marcu 1991 r. społeczeństwo Łotwy w referendum wybrało niepodległość i wyjście z ZSRR. Oficjalnie niezależność Łotwa ogłosiła w sierpniu tegoż roku i Ryga znów została stolicą niepodległej Łotwy.

Dziś Ryga to 700-tysięczne miasto, w którym w wyniku intensywnej rusyfikacji z czasów ZSRR, Łotysze nie stanowią większości. Na ulicach, w komunikacji publicznej i w restauracjach przeważnie słychać język rosyjski, duża część mieszkańców podobno w ogóle nie zna łotewskiego.

Ryga, pomnik Wolności nocą

Ryga, pomnik Wolności nocą

Ryga, plac Katedralny nocą

Ryga, plac Katedralny nocą

Ryga, plac Liwski i budynek Rosyjskiego teatru Dramatycznego nocą

Ryga, plac Liwski i budynek Rosyjskiego teatru Dramatycznego nocą

Trochę wyjazdowych informacji praktycznych. Z lotniska do centrum Rygi (w tym na starówkę) łatwo dostać się można miejskim autobusem nr 22 – przystanek znajduje się przed terminalem lotniska, za parkingiem samochodowym. Bilety można kupić w informacji turystycznej na lotnisku lub w automacie na przystanku – koszt jednego przejazdu to 0,60 EUR. Teoretycznie bilety sprzedaje też kierowca, ale są dwukrotnie droższe (1,20 EUR), a i tak kierowca odsyłał chętnych do automatu na przystanku. Bilet 24-godzinny kosztuje 2,50 EUR. Aby dostać się na starówkę, należy przejechać 12 przystanków i wysiąść na „Grecinieku iela” (nazwy przystanków wyświetlają się wewnątrz autobusu), zaraz po przejechaniu rzeki Dźwiny.

Jeżeli nie mieszkacie gdzieś na obrzeżach, to do weekendowego zwiedzania nie będziecie potrzebowali komunikacji miejskiej. Wszystkie większe atrakcje (starówka czy dzielnica „art noveau”) znajdują się w zasięgu pieszej wycieczki. Nawet zobaczenie czegoś po drugiej stronie Dźwiny da się załatwić pieszo. Nasz nocleg wypadł w świetnym hotelu Gutenbergs przy samej katedrze na starówce – stąd wszędzie blisko.

Ryga znana jest przede wszystkim ze swojej starówki, wpisanej na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Starówka leży nad Dźwiną i ma dość widoczne granice. Nie jest duża, jej zwiedzenie spokojnie jest możliwe w jeden dzień. Czas na subiektywną listę największych atrakcji starej Rygi:

Katedra w Rydze i Plac Katedralny

Kamień węgielny pod budowę katedry położył w 1211 r. sam biskup Albert (ten, od którego zaczyna się historia Rygi). Nie wiadomo, kiedy budowę ukończono – na pewno w 1266 r. kościół nie był jeszcze w całości gotowy. Pierwszej poważnej rozbudowy katedra doczekała się na przełomie XIV i XV w., wtedy też podwyższono jej wieżę, która w tym czasie była najwyższą w mieście. Wieża i część kościoła spaliły się w pożarze w 1547 r. Nową wieżę oddano niespełna 50 lat później, wraz z kogutem na szczycie, dziś możliwym do zobaczenia na wystawie wewnątrz katedralnych zabudowań.

Ryga, katedra

Ryga, katedra

Ryga, dziedziniec katedry

Ryga, dziedziniec katedry

Ryga, stary kogut z wieży katedry

Ryga, stary kogut z wieży katedry

Ryga, wnętrze katedry

Ryga, wnętrze katedry

Ryga, Plac Katedralny, siedziba galerii Riga Bourse

Ryga, Plac Katedralny, siedziba galerii Riga Bourse

Ryga, Plac Katedralny, siedziba łotewskiego radia

Ryga, Plac Katedralny, siedziba łotewskiego radia

W 1775 r. wieżę katedry częściowo rozebrano i przebudowano do widocznych dziś kształtów. Obecny kształt katedry jest wynikiem prac mających miejsce na przełomie XIX i XX w. Ostatnią renowację przeprowadzono w latach 80-tych, kiedy to m.in. wymieniono koguta na szczycie wieży i odnowiono wnętrza. Katedrę można zwiedzać odpłatnie, bilet wstępu kosztuje 3 EUR. Dziś pełni ona funkcję katedry ewangelickiej.

Katedra stoi przy Placu Katedralnym, największym placu w Rydze. Swoją obecną postać uzyskał pod koniec XIX w. Oprócz katedry, oglądać tu można ciekawy budynek galerii sztuki Riga Bourse, wybudowany w połowie XIX w. na wzór weneckich renesansowych pałaców. Obok stoi neoklasycystyczny budynek łotewskiego radia. Plac Katedralny jest popularnym miejscem, jeśli chodzi o organizowanie wszelkiego rodzaju miejskich eventów, jarmarków, występów artystycznych itp. Mogliśmy tego sami doświadczyć podczas dorocznego jesiennego święta zbiorów – „Mikelis’ Day”.

Kościół św.Piotra

Ryga, kościół św.Piotra

Ryga, kościół św.Piotra

Nie wiadomo, kiedy pierwotnie wybudowany, w dokumentach pojawia się po raz pierwszy w 1209 r. W XIII w. był małym kościołem z wieżą z boku. Na tejże wieży w XIV w. zamontowano pierwszy publiczny zegar w Rydze. W XV w. wzięto się za rozbudowę kościoła, wielokrotnie przerywaną (m.in. ze względu na wojnę z Krzyżakami). Wtedy też dodano wysoką wieżę z dzwonnicą. Wieża wytrzymała prawie 170 lat, po czym w 1666 r. zawaliła się, niszcząc sąsiednie budynki i zabijając kilka osób. Odbudowano ją w 1690 r., w czasie odbudowy zdążyła się ponownie zawalić, tym razem w wyniku pożaru. Była wtedy najwyższą drewnianą budowlą w Europie, i prawdopodobnie na świecie.

I znów pech – w 1721 r. w wyniku uderzenia pioruna spaliła się wieża i część kościoła. Nowa oddana została w 1743 r. Kilkukrotnie potem przebudowywany, dotrwał kościół św.Piotra aż do II wojny światowej – w 1941 r. został poważnie uszkodzony ostrzałem artyleryjskim – w jego wyniku zawaliła się wieża oraz dach świątyni. W latach 50-tych XX w. rozpoczęto odbudowę, która trwała długie lata. Wieżę, wysoką dziś na 123 m, oficjalnie otwarto w 1970 r., a trzy lata później otwarto platformę widokową na jej szczycie. Zegar ponownie zaczął „tykać” w 1975 r. – podobnie jak poprzednik ma do dziś tylko jedną wskazówkę, pokazującą godziny. Funkcje kościelne przywrócono dopiero w 1991 r. Kościół św.Piotra jest świątynią luterańską.

Ryga, wejście do kościoła św.Piotra

Ryga, wejście do kościoła św.Piotra

Ryga, widok z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Ryga, widok z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Ryga, panorama miasta widziana z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Ryga, panorama miasta widziana z wieży widokowej kościoła św.Piotra

Dziś jest wielką atrakcją turystyczną ze względu na wieżę widokową, dostępną dla zwiedzających. Bilet kosztuje 7 EUR i pozwala na wjechanie windą na szczyt. Z góry roztacza się piękna panorama Rygi we wszystkich kierunkach. Sam kościół był w czasie naszej wizyty niedostępny dla turystów ze względu na trwające w Rydze dokładnie w ten weekend (26-28 września) regionalne spotkania Taize dla młodzieży z krajów nadbałtyckich.

Kościół św.Janów

Ryga, kościół św.Janów

Ryga, kościół św.Janów

Uznawany za najstarszy kościół w Rydze, sąsiadujący z dużo wyższym i bardziej dziś turystycznie znanym kościołem św.Piotra. Nie ma żadnych zachowanych informacji co do daty jego fundacji. Na pewno w tym miejscu już w 1209 r. znajdowała się kaplica, stanowiąca część zamku biskupa Alberta. W 1234 r. przemianowano ją na kościół św.Janów (Jana Chrzciciela i Jana Ewangelisty), a potem rozbudowano do większych rozmiarów – ale też nie wiadomo dokładnie, kiedy. Na pewno nastąpiło to jeszcze w XIII w. Potem wielokrotnie przebudowywany, zatracił swe pierwotne kształty. W kościele można robić zdjęcia, po uiszczeniu dobrowolnego datku (1-2 EUR) przy wejściu.

Ryga, "bremeńscy muzykanci"

Ryga, „bremeńscy muzykanci”

Warto wspomnieć jeszcze o małej atrakcji, znajdującej się dokładnie pomiędzy kościołami św.Piotra i św.Janów – „bremeńskich muzykantach”, małej instalacji nawiązującej do bajki braci Grimm, podarowanej Rydze przez partnerskie miasto Brema. Cztery zwierzęta: osioł, pies, kot i kogut stoją jedno na drugim, a w ich oczach widnieje zdziwienie. W bajce zwierzęta zaglądały w ten sposób w okno, a tu pomnik ma podtekst polityczny – zwierzęta patrzą przez… żelazną kurtynę :) Instalacja stanęła tu w 1990 r., kiedy jeszcze Łotwa była częścią ZSRR. Legenda mówi, że gdy dotkniesz nosa osła, spełni się pomyślane w tym momencie życzenie – osioł ma więc mocno „wyślizgany” nosek :) „Bremeńscy muzykanci” są popularnym tłem dla zdjęć, robionych sobie przez turystów.

Plac Ratuszowy i Dom Czarnogłowych

Budynek, stojący dziś na placu ratuszowym (Ratslaukums), pojawia się po raz pierwszy w dokumentach w 1334 r., wybudowany przez miasto i wynajęty początkowo kupcom z Wielkiej Gildii kupieckiej. Równocześnie siedzibę miało tu także Bractwo Czarnogłowych – kupców, którzy z różnych względów nie mogli należeć do Wielkiej Gildii – o nieunormowanym statusie prawnym, nieżonatych lub nie mających siedziby w Rydze. Bractwo powstało w Tallinnie, początkowo jako organizacja militarna, pomagająca chronić miasto w razie zagrożeń (rozruchów wewnętrznych lub najazdów z zewnątrz). Członkowie bractwa patrolowali mury miejskie. Odnoga „ryska” bractwa powstała niemal równocześnie z tallińską – na początku XV w. Bractwo Czarnogłowych istniało w Rydze aż do początków II wojny światowej, kiedy to sowieci rozpoczęli polowanie na jego członków – większość udało się uciec z miasta.

Ryga, ratusz miejski

Ryga, ratusz miejski

Ryga, Dom Czarnogłowych

Ryga, Dom Czarnogłowych

Ryga, Dom Czarnogłowych

Ryga, Dom Czarnogłowych

Ryga, Dom Czarnogłowych

Ryga, Dom Czarnogłowych

Ryga, Muzeum Okupacji Łotwy

Ryga, Muzeum Okupacji Łotwy

Budynek Bractwa Czarnogłowych został ostatecznie kupiony przez nich w 1713 r. Został silnie zniszczony w 1941 r., a sowieci w 1948 r. usunęli spalone części murów. Dzisiejsze piękno budynek zawdzięcza renowacji przeprowadzonej w ostatnich latach XX w. Dziś jest jedną z najważniejszych i najpiękniejszych atrakcji architektonicznych starej Rygi. Urody bezwzględnie dodaje mu otoczenie – sąsiedztwo kościoła św.Piotra, odnowionego ratusza miejskiego oraz pomnika rycerza Rolanda (uważanego za patrona miasta). Tak, tego z „Pieśni o Rolandzie”. To właściwie kopia, oryginał z 1897 r. został zniszczony w czasie II wojny światowej.

Przy Placu Ratuszowym znajdziemy jeszcze Muzeum Okupacji Łotwy, prezentujące czasy od 1940 do 1991 r., z okresu okupacji i niemieckiej, i sowieckiej. Wstęp do muzeum jest bezpłatny (w zasadzie obowiązują dobrowolne datki).

Pomnik Wolności

Ryga, pomnik Wolności

Ryga, pomnik Wolności

42-metrowy strzelisty pomnik jest dziś jednym z symboli Rygi. Postawiony tu w 1935 r. upamiętnia żołnierzy, którzy zginęli w czasie łotewskiej wojny o niepodległość (1918-1920). Ufundowany z datków społeczeństwa, stoi na miejscu wcześniej stojącego w tym miejscu (do 1915 r.) pomnika rosyjskiego cara, Piotra Wielkiego. Znajdująca się na szczycie statua trzyma w rękach trzy gwiazdy, uosabiające trzy regiony państwa łotewskiego.

Ryga, pomnik Wolności

Ryga, pomnik Wolności

Po najechaniu Rygi przez Rosjan w czasie II wojny światowej, planowali oni wysadzenie pomnika, ale planów nie zrealizowali. Wg legendy pomnik uratowała Wiera Muchina (uczennica autora pomnika), wmawiając Rosjanom wielką wartość artystyczną pomnika. Rosyjska propaganda przekręciła za to znaczenie gwiazd, trzymanych przez postać na statui, zmieniając je w trzy nadbałtyckie republiki ZSRR. A dla równowagi, wybudowano obok pomnik Lenina.

Ryga, uroczysta warta pod Pomnikiem Wolności

Ryga, uroczysta warta pod Pomnikiem Wolności

Pomnik ma wiele podtekstów historycznych i politycznych. Statua skierowana jest twarzą na zachód, a rzeźby umieszczone przy podstawie pomnika także mają znaczenie symboliczne. W 1990 r. zamknięto ok.200-metrowy odcinek ulicy, przebiegającej pod pomnikiem, tworząc tym samym rozległy plac. W trakcie dnia pod pomnikiem co godzinę odbywają się małe zmiany warty, pomiędzy którymi wartownicy stoją bez ruchu pod pomnikiem.

Plac i pomnik graniczą z jednej strony z terenem Opery Narodowej, a z drugiej z parkiem Bastejkalns, z urokliwym kanałem przepływającym przez jego środek. Obie strony park łączą małe, widowiskowe mosty. Jeden z nich stał się miejskim „mostem zakochanych”, zostając obwieszonym ogromną ilością okolicznościowych kłódek. Od strony starówki, ok.100 m od Pomnika Wolności, stoi – nie wiedzieć czego uważany za atrakcję turystyczną – „zegar Laima”.

Ryga, Łotewska Opera Narodowa

Ryga, Łotewska Opera Narodowa

Ryga, plac przy Pomniku Wolności, w tle zegar Laima

Ryga, plac przy Pomniku Wolności, w tle zegar Laima

Ryga, park Bastejkalns

Ryga, park Bastejkalns

Ryga, park Bastejkalns i "most zakochanych"

Ryga, park Bastejkalns i „most zakochanych”

Ryga, park Bastejkalns i "most zakochanych"

Ryga, park Bastejkalns i „most zakochanych”

Zegar został postawiony tu w 1924 r. z bardzo praktycznego powodu – by ułatwić mieszkańcom zdążanie do pracy. 12 lat później dodano loga największej łotewskiej fabryki łakoci – „Laima”. W czasach radzieckich, po II wojnie światowej, zegar służył także do wyświetlania bieżących informacji politycznych. Dopiero w 1999 r. przywrócono mu pierwotny wygląd. Dziś jest ponoć popularnym miejscem spotkań mieszkańców.

Trzej Bracia

„Trzej Bracia” to trzy sąsiadujące ze sobą kamienice, umiejscowione przy ulicy Maza Pils, tuż przy katedrze św.Jakuba. Ryga nieco pozazdrościła estońskiemu Tallinowi podobnych „Trzech Sióstr”. Najstarszy z „braci” jest biały budynek, datowany na XV w., uważany za najstarszy zachowany do dziś budynek mieszkalny w Rydze.

Ryga, "Trzej Bracia"

Ryga, „Trzej Bracia”

Dwa pozostałe domy są nieco młodsze. Środkowy (żółty) pochodzi z 1646 r. (data jest wypisana na elewacji), a ostatni, zielony – prawdopodobnie z końcówki XVII w.

Katedra św.Jakuba

Ryga, katedra św.Jakuba

Ryga, katedra św.Jakuba

Druga z trzech znajdujących się w Rydze katedr różnych wyznań (oprócz katedry ewangelickiej jest jeszcze znajdujący się poza terenem starówki prawosławny sobór Narodzenia Pańskiego). Katedra św.Jakuba jest świątynią katolicką. Wybudowana w początkach XIII w., początkowo jako „zwykły” kościół (katedrą katolicką była wtedy obecna katedra luterańska na Placu Katedralnym), na początku XV w. podniesiona do rangi bazyliki.

Ryga, katedra św.Jakuba i miejsce ku czci uczestników "Barykad" z 1991 r.

Ryga, katedra św.Jakuba i miejsce ku czci uczestników „Barykad” z 1991 r.

Od XVI w. została oddana luteranom i przez 3 wieki była ich własnością, odprawiano tu msze w różnych językach w różnych okresach (niemiecki, szwedzki, łotewski). Wyjątkiem był okres, kiedy Ryga była pod panowaniem polskiego króla – sprowadzono tu Jezuitów, a kazania wygłaszał sam Piotr Skarga (na msze chodził tu król Stefan Batory). W czasie wojen napoleońskich przez krótki czas służyła jako magazyn żywności. Dopiero po uzyskaniu przez Łotwę niepodległości w XX w. zdecydowano się oddać świątynię katolikom.

Warto jeszcze spojrzeć za kościół, gdzie na jego tyłach znajduje się mała „piramidka” – to miejsce pamięci ku czci ofiar ataku rosyjskiego OMON-u na zwolenników niepodległości Łotwy w styczniu 1991 r. W atakach tych zabito 4 osoby. Dziś dzień 20 stycznia każdego roku jest obchodzony na Łotwie jako „Dzień Barykad”, ku czci uczestników tamtych wydarzeń (w sumie na barykadach stało ponad 15 tys. osób). A obok katedry św.Piotra znajduje się także budynek obecnego parlamentu łotewskiego.

Plac Liwski (Livu)

Plac Liwski jest drugim co do wielkości placem Rygi (największym jest Plac Katedralny), miejscem gdzie koncentruje się życie nocne, głównie wśród ludzi młodych. Plac niejako „stworzył się sam” podczas II wojny światowej, kiedy to stojące tu budynki zostały zniszczone. W sezonie letnim centralną część placu zajmują kafejki i restauracje, większość z muzyką (niekoniecznie łotewską, widzieliśmy występy zespołu country) graną na żywo.

Ryga, kamienice przy placu Liwskim

Ryga, kamienice przy placu Liwskim

Ryga, budynek Rosyjskiego Teatru Dramatycznego przy placu Liwskim

Ryga, budynek Rosyjskiego Teatru Dramatycznego przy placu Liwskim

Ryga, budynek Małej Gildii

Ryga, budynek Małej Gildii

Ryga, budynek Wielkiej Gildii

Ryga, budynek Wielkiej Gildii

Plac Liwski otaczają dookoła zabytkowe budynki, z których kilka należy do tych najbardziej w Rydze znanych. Po kolei: budynek Wielkiej Gildii, wybudowany w połowie XIX w., był siedzibą tego bractwa kupców. W okresie późniejszym zrzeszała także artystów. Dziś mieści Łotewską Orkiestrę Symfoniczną. Wielka Gildia istniała w Rydze od 1354 r. aż do wybuchu II wojny światowej. Z budynkiem sąsiaduje „mniejszy brat” – Mała Gildia, kiedyś siedziba bractwa o tej nazwie, zrzeszającego z kolei rzemieślników. Dziś Mała Gildia użytkowana jest jako centrum konferencyjne, sala balowa i koncertowa. W czasie dnia możliwe jest zwiedzanie wnętrz (odpłatnie).

Ryga, "Dom Kotów"

Ryga, „Dom Kotów”

Jeden z najbardziej znanych ryskich budynków – „Koci Dom” (lub „Dom Kotów”), także znajduje się przy Placu Liwskim. Wg legendy dom wybudował naprzeciw budynku Wielkiej Gildii bogaty kupiec, który rozczarowany odmową przyjęcia do niej, usadowił na wieżyczkach swojego domu koty, skierowane… „ogonami” w kierunku Wielkiej Gildii, co miało pokazywać jego stosunek do bractwa. Dziś w jego wnętrzach mieszczą się biura, a na parterze restauracje.

Ryga, "Dom Kotów"

Ryga, „Dom Kotów”

Najbardziej chyba reprezentacyjnym budynkiem przy Placu Liwskim jest siedziba Rosyjskiego Teatru Dramatycznego, który powstał już w 1883 r. i jest najstarszym teatrem rosyjskim poza Rosją. Budynek przeszedł kilka lat temu gruntowną renowację i dziś jest prawdziwą ozdobą placu. Teatr gościł wielu znamienitych rosyjskich reżyserów i aktorów, szybko stając się jednym z najważniejszych rosyjskich teatrów poza granicami Rosji. W czasach ZSRR był tubą radzieckiej propagandy, ale po odzyskaniu przez Łotwę niepodległości szybko wrócił do dawnych świetnych tradycji.

Te 8 miejsc na Starym Mieście w Rydze zdecydowanie warte jest zobaczenia. Ale ryska starówka cała jest miejscem obowiązkowym. Ma wiele więcej miejsc, związanych z historią miasta. Wrócimy tu jeszcze w kolejnym wpisie, pokazując pozostałe atrakcje. A w kolejnym wpisie pokażemy Wam inną atrakcję Rygi – dzielnicę „art nouveau”.

Pełna galeria zdjęć największych atrakcji starówki w Rydze znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym profilu na Facebooku.

 

Inne wpisy z: Weekend w Rydze

Ryga, doroczne święto zbiorów

Jeśli chcecie zobaczyć bardziej tradycyjną, ludową stronę Łotwy, warto tu przyjechać pod koniec września. Dziś trochę o łotewskich "dożynkach", które odbywają się w tym czasie w wielu miastach - Miķeļdienas gadatirgus.

Ryga, drewniana zabudowa na wyspie Kipsala

Jest takie miejsce w Rydze, gdzie nie ma tłumów turystów. Gdzie czas zatrzymał się w miejscu i życie płynie jakby innym rytmem. Miejsce, gdzie słowo "spacer" nabiera innego znaczenia. A pomimo tego, ma swoją własną historię, wartą opowiedzenia.

Ryga, budynek Biblioteki Narodowej

Ryga znana jest głownie z wpisanej na listę UNESCO starówki oraz z położonej nieopodal "dzielnicy art nouveau". Ale poza tymi dwoma miejscami w stolicy Łotwy znajdziecie wiele innych miejsc, wartych uwagi turysty. Zapraszamy na spacer poza granicami ryskiego starego miasta.