Kijów, Peczerska Ławra | tamBylscy.pl - historia naszych podróży.

Kijów, Peczerska Ławra

Peczerska Ławra, zwana „matką monasterów”, jest największym kompleksem klasztornym nie tylko w Kijowie, ale i na całej Ukrainie. Jest kolebką wschodniosłowiańskiego prawosławia i miejscem świętym dla wiernych. Jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Peczerska Ławra była obowiązkowym punktem na trasie kijowskiej wycieczki. Kilka godzin zarezerwowałem sobie specjalnie na zwiedzanie tego ogromnego kompleksu, składającego się z kilkudziesięciu budynków, w tym wielu cerkwi. Jeśli będziecie w Kijowie, musicie tu być.

Określenie „ławra” odnosi się do najważniejszych męskich monasterów. A Peczerska Ławra jest największą i najstarszą „ławrą”, jej nazwa pochodzi od pieczar, od których rozpoczęła się jej historia. W połowie XI w. przybyli tu dwaj mnisi: Antoni i Teodozjusz, później ogłoszeni świętymi, i rozpoczęli drążenie cel w pieczarach, w których początkowo mieszkali. Stopniowo rozbudowywany podziemny kompleks dorobił się długich korytarzy oraz cerkwi, zlokalizowanych także po ziemią. Za datę założenia Peczerskiej Ławry uważa się dziś 1051 rok.

Kijów, cerkiew św.Teodozjusza nie należąca do Peczerskiej Ławry

Kijów, cerkiew św.Teodozjusza nie należąca do Peczerskiej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra

Kijów, Peczerska Ławra

Kijów, Peczerska Ławra, panorama Dolnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, panorama Dolnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, dzwonnica Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, dzwonnica Dalszych Pieczar

Kilkanaście lat później mnisi (było ich już kilkunastu) „wyszli” na powierzchnię ziemii, podziemne pieczary wykorzystując tylko do pochówku zmarłych współtowarzyszy. Wtedy też, już jako monaster, miejsce to było głównym ośrodkiem chrześcijańskim na Rusi.

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Narodzenia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Narodzenia Bogurodzicy

Mnisi wybudowali pierwszą cerkiew „naziemną”, cerkiew Zaśnięcia Bogurodzicy (końcówka XI w.), która dziś jest najwspanialszym obiektem tzw.Górnej Ławry. Została ona (już będąc soborem – katedrą) odbudowana całkiem niedawno, po tajemniczym wybuchu w 1941 r., w wyniku którego została zniszczona (do dziś nie wiadomo, czy ładunek detonowali Niemcy, czy Armia Czerwona, z lekkim wskazaniem na tą drugą).

Przez wieki w Peczerskiej Ławrze dobudowywano kolejne cerkwie i budynki pomocnicze, tworząc ogromny kompleks religijny. Ale była Peczerska Ławra nie tylko miejscem kultu religijnego, ale także rozwoju kultury i sztuki. Powstawały tu znane ikony, malowane przez mnichów. Tu także, jeden z mnichów o imieniu Nestor, napisał jedno z pierwszych dzieł historycznych, „Powieść minionych lat” (1113 r.), będącą do dziś źródłem wiedzy o życiu ówczesnej Rusi.

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Poczęcia św.Anny, wejście do Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Poczęcia św.Anny, wejście do Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, wejście do galerii, prowadzącej do Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, wejście do galerii, prowadzącej do Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, galeria, prowadząca do Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, galeria, prowadząca do Dalszych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Podwyższenia Krzyża, wejście do Bliższych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Podwyższenia Krzyża, wejście do Bliższych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, wejście do Bliższych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, wejście do Bliższych Pieczar

Jedną z ważniejszych części kompleksu są pieczary, częściowo dostępne dla zwiedzających, w których pochowani są zarówno mnisi, także ci z dalekiej przeszłości (m.in. Teodozjusz, założyciel monasteru oraz Nestor), ale także znamienici hetmani, wojewodowie, arcybiskupi. Znajdują się tu także relikwie św.Włodzimierza.

Peczerska Ławra była wielokrotnie niszczona i palona podczas wrogi najazdów, ale zawsze była odbudowywana i rozwijana. Po eksplozji z 1941 r. Sobór Uspieński pozostawał w ruinie aż do lat 90-tych, kiedy to z pomocą pieniędzy ukraińskich i niemieckich odbudowano go. Obecnie kompleks jest podzielony na dwie części:

  • Górną Ławrę, stanowiącą kompleks muzealny, udostępnioną do zwiedzania (odpłatnie, bilet 50 UAH), w obrębie której znajduje się m.in. Sobór Uspieński
  • Dolną Ławrę, oddaną z powrotem do użytku mnichom, zwiedzaną bez opłat, w obrębie której znajdują się m.in. pieczary z grobowcami (w dwóch częściach, tzw. Dalsze i Bliższe Pieczary)
Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy widziany z Dolnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy widziany z Dolnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, panorama Górnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, panorama Górnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, panorama Dolnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, panorama Dolnej Ławry

Kijów, Peczerska Ławra, wejście do galerii, prowadzącej do Bliższych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, wejście do galerii, prowadzącej do Bliższych Pieczar

Kijów, Peczerska Ławra, brama południowa

Kijów, Peczerska Ławra, brama południowa

Przed wejściem do Peczerskiej Ławry stoi cerkiew św.Teodozjusza, współzałożyciela kompleksu religijnego, zbudowana w 1698 r., na miejscu stojącego tu wcześniej kościoła z XI w. Od lat 90-tych XX wieku mieści się tu także klasztor.

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Zwiedzanie rozpoczęło się od Dolnej Ławry i od najdalej położonej cerkwi Narodzenia Bogurodzicy z 1696 r., niestety będącej obecnie w remoncie (aczkolwiek nadal czynnej i przyjmującej wiernych). Za cerkwią znajduje się niewielka nekropolia, na której chowano m.in. oficerów z czasów wojen napoleońskich. Obok cerkwi stoi także dzwonnica Dalszych Pieczar z 1761 r.

Schodząc po schodach od cerkwi, dochodzimy do cerkwi Poczęcia św.Anny, we wnętrzach której znajduje się wejście do Dalszych Pieczar, starszej ich części. Obok cerkwi znajduje się jeszcze siedziba metropolity ukraińskiej cerkwi prawosławnej. Dalsze Pieczary to kompleks korytarzy o długości ok.300 m, znajdujących się na głębokości do 20 m. We wnętrzach znajduje się kilkadziesiąt grobowców ze zmumifikowanymi ciałami pochowanych tu zmarłych oraz trzy podziemne cerkwie. Zejście odbywa się stromymi, oświetlonymi schodami. Przy wejściu do właściwych pieczar przesiaduje mnich, wręczający wiernym tekst modlitwy oraz świecę, niezbędną do dalszego zwiedzania (korytarze nie są oświetlone kompletnie niczym). To tworzy wyjątkową atmosferę zwiedzania Dalszych Pieczar. Co ważne – we wnętrzach pieczar jest całkowity zakaz fotografowania.

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, sobór Zaśnięcia Bogurodzicy

Kijów, Peczerska Ławra, nadbramna cerkiew św.Trójcy

Kijów, Peczerska Ławra, nadbramna cerkiew św.Trójcy

Kijów, Peczerska Ławra, Wielka Dzwonnica

Kijów, Peczerska Ławra, Wielka Dzwonnica

Drewnianą krytą galerią schodzimy w dół, w kierunku cerkwi Podwyższenia Krzyża z 1700 r., w której znajduje się wejście do Bliższych Pieczar. W tej części pieczar pochowano m.in. współzałożyciela klasztoru, Antoniego oraz kronikarza Nestora. Obok cerkwi Podwyższenia Krzyża stoją jeszcze dwie inne, obie z XIX w. Drogą pod górę kierujemy się ku Górnej Ławrze, po drodze podziwiając dzwonnicę Bliższych Pieczar.

Kijów, Peczerska Ławra, nadbramna cerkiew św.Trójcy

Kijów, Peczerska Ławra, nadbramna cerkiew św.Trójcy

Do Górnej Ławry wchodzimy bramą południową (można się do niej dostać trzema bramami), łączącą obie części kompleksu. Zaraz za bramą stoi kasa – wstęp do Górnej Ławry jest odpłatny – i nie jest tani, bilet kosztuje 50 UAH. Po krótkiej wspinaczce kamienną drogą dochodzimy od razu do największej atrakcji Peczerskiej Ławry, soboru Zaśnięcia Bogurodzicy z 1078 r., wybudowanego przez architektów z Konstantynopola. W soborze tym przechowywano cudowną ikonę ze sceną zaśnięcia Matki Bożej, przywiezioną podobno z Konstantynopola w czasach powstawania Peczerskiej Ławry. Katedra była kilkukrotnie niszczona, a potem odbudowywana. O ostatnich zniszczeniach z II wojny światowej było już wyżej. We wnętrzach soboru pochowano wielu znamienitych władców, metropolitów i szlachciców. Niestety podczas mojej wizyty sobór był zamknięty.

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Wszystkich Świętych

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Wszystkich Świętych

Tuż obok soboru stoi Wielka Dzwonnica z XVIII w., także normalnie dostępna do zwiedzania, i też nieczynna. Ma niespełna 100 m wysokości i była jedną z najwyższych budowli w swoich czasach. Z tyłu zaś znajduje się budynek dawnej piekarni. Zaś obok znajdziemy ogromny budynek mieszczący refektarz oraz kościół św.Antoniego i św.Teodozjusza, pochodzący z końcówki XIX w. W refektarzu posiłki jadało nawet tysiąc mnichów.

Oddalając się od soboru Zaśnięcia Bogurodzicy, mijając Wielką Dzwonnicę, idziemy wzdłuż parterowych budynków, kiedyś mieszczących cele mnichów, a dziś spełniających rolę muzeum, do kolejnej perełki historycznej, nadbramnej cerkwi Swiętej Trójcy, pochodzącej z XII w. W wiekach późniejszych dobudowano do niej mury obronne. Cerkiew znajduje się nad główną bramą wejściową do Peczerskiej Ławry.

Ale nie wychodzimy na zewnątrz, ostatnim celem jest kolejna cerkiew, cerkiew Wszystkich Swiętych, także znajdująca się nad bramą, ale tą północną, służącą kiedyś do dojazdu do budynków gospodarczych kompleksu. I tą bramą opuszczamy teren Peczerskiej Ławry.

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Wszystkich Świętych

Kijów, Peczerska Ławra, cerkiew Wszystkich Świętych

Kompleks Peczerskiej Ławry wart jest wielogodzinnego zwiedzania i zdecydowanie warto na niego przeznaczyć co najmniej kilka godzin. Można tu spędzić nawet cały dzień, zatracając się w zwiedzaniu kilkudziesięciu cerkwi. Ale będąc w Kijowie tylko na weekend i chcąc zobaczyć inne atrakcje tego wielkiego miasta, rozmyślnie ograniczyłem wizytę w monasterze do najważniejszych jego części. A i to zajęło mi grubo ponad 3 godziny. W styczniowych temperaturach to całkiem niezły wyczyn :)

Pełna galeria zdjęć z Peczerskiej Ławry znajduje się na osobnej stronie naszego bloga oraz na naszym fanpage’u na Facebooku.

 

Inne wpisy z: Ukraina

Dubno, zamek widziany od strony rzeki Ikwy

Kolejne ukraińskie miasteczko - Dubno - kolejne wielkie polskie historie. Zimowa objazdówka po zachodniej i południowej Ukrainie nabiera tempa. W iście "syberyjskich" warunkach Ukraina prezentuje się niezwykle pięknie i malowniczo.

IMG_2231

Niewielkie miasteczko, położone niedaleko od polskiej granicy, nieco na południe od Łucka. Senne, położone na uboczu od większych miast, skrywające wielkie wydarzenia z historii państwa polskiego. Beresteczko kojarzy każdy ze szkolnych lekcji historii.

Odessa, motoryzacja w wersji ukraińskiej

Odessa - kolejne "miasto na weekend", zaliczone. Czas na kilka informacji praktycznych, dotyczących pobytu w tym klimatycznym mieście. Choć pewnie jeszcze przez jakiś czas jechać tam nie warto, zbyt "gorąco" tam teraz (maj 2014).

 

Dodaj komentarz