Trogir, czyli chorwacka Mała Wenecja | tamBylscy.pl - historia naszych podróży.

Trogir, czyli chorwacka Mała Wenecja

Trogir, niespełna 13-tysięczne miasteczko położone jakieś 30 km na wschód od Splitu, znane jest ze swojej nietuzinkowej starówki (wpisanej zresztą na listę światowego dziedzictwa UNESCO), dzięki której znane też jest jako Mała Wenecja.

Starówka, największa atrakcja turystyczna Trogiru, leży na małej wysepce, połączonej z jednej strony mostem ze stałym lądem, a z drugiem mostem podnoszonym z wyspą Ciovo. Miasto zostało założone ok. III wieku p.n.e. przez greckich marynarzy z wyspy Vis pod nazwą Tragurion (czyli Kozia Wieś), aczkolwiek najstarsze znane ślady osadnictwa na tych terenach pochodzą już z ok. 2000 lat p.n.e.

W połowie II wieku p.n.e. Trogir został zdobyty przez Rzymian, pozostając w ich władaniu przez następne kilkaset lat i stając się zarazem ważnym ośrodkiem portowym w regionie. Jednym z najbardziej znanych epizodów w historii Trogiru jest stracenie tutaj biskupa Splitu – Dujama (późniejszego świętego i patrona Splitu, pochowanego w pobliskiej Salonie) przez cesarza Dioklecjana. Od V wieku Trogir stał się wolnym miastem, a w następnym stuleciu pożar prawie całkowicie zniszczył miasto. Zaczęło ono odzyskiwać swoją rolę w VII wieku, w wyniku napływu ludności, uciekającej z najechanej przez Słowian Salony.

Trogir często w swojej historii zmieniał swoich właścicieli (Węgry, Wenecjanie, Francuzi, Austro-Węgry, po I wojnie światowej Włochy, aż wreszcie Jugosławia i niepodległa Chorwacja do roku 1991). Złote czasy miasta to XII i XIII wiek, kiedy to nastąpiła intensywna rozbudowa miasta.

Trogir, wejście na starówkę

Trogir, wejście na starówkę

Współczesny Trogir żyje głównie z turystyki, dość powiedzieć, że połowa przychodów miasta pochodzi właśnie z tego źródła, a niespełna 13-tysięczne miasto w sezonie dysponuje aż 20-tysięczną turystyczną bazą noclegową ! W sezonie w mieście bywa więc więcej turystów niż rdzennych mieszkańców.

Trogir, brama lądowa - wejście do miasta

Trogir, brama lądowa – wejście do miasta

I to zainteresowanie turystami widać – widać, że mieszkańcy starają się wykorzystać obecność turystów na każdym kroku, aczkolwiek jest to robione z sensem i nie niszczy image’u samej starówki, nie jest ona zapchlona tandetnymi straganami z pamiątkami „made in China” – to znajdziemy przed murami starego miasta. Znajdziemy też wystarczającą ilość parkingów, by zostawić tam auto (sama starówka jest bardzo słusznie całkowicie zamknięta dla ruchu samochodowego).

Na zwiedzanie Trogiru poświęciliśmy drugą część dnia, rozpoczętego w starożytnej Salonie. Na starówkę Trogiru wchodzimy poprzez pierwszą z najbardziej znanych atrakcji turystycznych, tzw. bramę lądową z XVII wieku, na której gzymsie znajduje się lew wenecki, a powyżej niego figura błogosławionego Jana z Trogiru, tutejszego biskupa i patrona miasta. Zaraz za murami znajduje się muzeum miejskie, które jednak pomijamy i udajemy się wprost w najbardziej znane miejsce – Trg Ivana Pavla II (czyli plac Jana Pawła II).

 

Trogir, plac Jana Pawła II, miejska loggia i wieża zegarowa

Trogir, plac Jana Pawła II, miejska loggia i wieża zegarowa

 

Najważniejszym zabytkiem (nie tylko Trogiru, ale podobno całej Chorwacji) przy tymże placu jest Katedra św.Wawrzyńca (sv.Lovre), której budowa rozpoczęła się pod koniec XII wieku – na zgliszczach poprzednio stojącego tu kościoła, zburzonego w 1123 roku przez arabskich piratów – i trwała prawie… 600 lat ! Z tego powodu pod względem architektonicznym jest mieszaniną kilku epok. Katedra słynie głównie z:

  • głównego wejścia, tzw. portalu Radovana, nazwanego od autora, chorwackiego mistrza architektury. Prawie cały został wyrzeźbiony przez samego autora, nieliczne części przez jego uczniów. Ukończony i podpisany („dzieło mistrza Radovana, najlepszego w swoim fachu”) w 1240 roku. Głównymi elementami są figury Adama i Ewy (najstarsze chorwackie nagie rzeźby), wsparte na lwach, pilnujących wejścia. Powyżej znajdują się sceny z życia Chrystusa oraz samego miasta;
  • kaplicy błogosławionego Ivana Ursini (1062-1111), dzisiejszego patrona miasta, zawierającego renesansowy sarkofag biskupa, wykonany w XV wieku przez Nikolę Firentinaca;
  • barokowy główny ołtarz i kamienna chrzcielnica z 1464 roku;
  • dzwonnicę, górującą dziś nad miastem (47 m wysokości), której budowę rozpoczęto w 1400 roku, a ukończono w roku 1598, przez co jej bryła kolejno przybiera cechy: gotyckie, weneckie, renesansowe i u samej góry – barokowe;
Trogir, katedra św.Wawrzyńca

Trogir, katedra św.Wawrzyńca

Dziś sama katedra, jak i dzwonnica są udostępnione do zwiedzania (obowiązują bilety wstępu). Warte zwiedzania są obie – katedra ze względu na swoją wyjątkową historyczną wartość, a dzwonnica ze względu na unikalną panoramę Trogiru, widoczną z samej góry.

Trogir, dzwonnica katedry św.Wawrzyńca

Trogir, dzwonnica katedry św.Wawrzyńca

Naprzeciwko katedry na placu Jana Pawła II stoi wieża zegarowa, jedyna pozostałość po wybudowanym w tym miejscu kościele św.Sebastiana – wybudowanym w podzięce świętemu za ochronę miasta w czasie panującej tu plagi. Rzeźby Chrystusa i św.Sebastiana, znajdujące się na froncie wieży, zostały wykonane przez artystę Mikołaja z Florencji i uznawane są dziś za jedne z jego najlepszych dzieł.

Obok wieży zegarowej znajduje się tzw. miejska loggia, zbudowana pierwotnie w 1311 r., ale jej dzisiejsza wersja pochodzi z XV wieku. Służyła jako sala rozpraw, gdzie wszyscy nadużywający prawa byli sądzeni i karani na widoku publicznym. Ze schodów loggi ogłaszane były najważniejsze dla mieszkańców wiadomości. Dziś znaleźć w niej można płaskorzeźbę „Sprawiedliwość” Nikoli Firentinaca z 1471 roku.

 

Trogir, panorama miasta z dzwonnicy katedry św.Wawrzyńca

Trogir, panorama miasta z dzwonnicy katedry św.Wawrzyńca

 

Trogir, pałac Cipiko

Trogir, pałac Cipiko

Z boku katedry św.Wawrzyńca, a w zasadzie naprzeciw głównego wejścia do niej (portalu Radovana) znajduje się renesansowy pałac Cipiko, wybudowany w 1457 r. dla najzamożniejszej trogirskiej rodziny – Cipiko, powszechnie szanowanej za swój wkład w rozwój miasta.

Trogir, portal Radovana w katedrze św.Wawrzyńca

Trogir, portal Radovana w katedrze św.Wawrzyńca

Po drugiej stronie katedry, na tym samym placu Jana Pawła II znajduje się ratusz miejski, wybudowany w pierwszej połowie XV wieku na miejscu stojącego tu uprzednio kościoła św.Stefana. W XVII wieku został przekształcony w teatr, który spłonął w pożarze w 1890 r., po czym został odbudowany w stylu renesansowym.

Z centralnego placu starego miasta Trogiru, udajemy się na przeciwległy jej koniec, w kierunku brzegu graniczącego z wyspą Ciovo, wzdłuż którego biegnie Riva – główny deptak miejski, wysadzany palmami, przy którym cumują luksusowe jachty i gnieżdżą się klimatyczne kafejki i restauracje. Spacerując deptakiem, mijamy wkrótce kościół św.Dominika, a zarazem klasztor dominikański, zbudowany z białego kamienia z wyspy Brac, tego samego, z którego budowano m.in. pałace w Wenecji czy Biały Dom w Waszyngtonie. Klasztor został założony w 1265 roku, a kościół budowano przez cały XIV wiek. Przed kościołem od strony bulwaru Riva stoi pomnik Augustina Kazotica, biskupa Trogiru (1260-1323).

Na krańcu bulwaru stoi twierdza Kamerlengo, zbudowana w XV wieku, której nazwa pochodzi od stanowiska urzędniczego (kamerling, urzędnik prowadzący miejskie finanse). Twierdza o kształcie nieregularnego czworoboku, wyróżnia się pokaźną, ośmioboczną wieżą (wybudowaną jako pierwszą jeszcze przez Genueńczyków, zanim Trogir opanowali Wenecjanie) od strony morza. Była częścią fortyfikacji miejskich, wybudowali ją Wenecjanie, by broniła miasta przed Turkami. W czasie II wojny światowej twierdza odegrała niechlubną rolę jako miejsce egzekucji Chorwatów, przeprowadzanych przez Włochów. Dziś jest to miejsce imprez, przeprowadzanych w sezonie letnim, w tym np. kina na otwartym powietrzu.

 

Trogir, nadmorski bulwar Riva

Trogir, nadmorski bulwar Riva

 

Trogir, kościół św.Dominika przy bulwarze Riva

Trogir, kościół św.Dominika przy bulwarze Riva

 

Trogir, targ

Trogir, targ

 

Na samym krańcu wyspy ze starówką Trogiru znajduje się Marmont Glorijet, sześciokolumnowa altana, wybudowana w XIX wieku dla marszałka Marmonta, francuskiego gubernatora z ramienia Napoleona. Marmont jest uważany za jednego z najlepszych przywódców miasta w historii, a altana (wybudowana w 1809 r.) jest jednym z bardzo nielicznych francuskich zabytków w Dalmacji.

Trogir, altana Marmont Glorijet

Trogir, altana Marmont Glorijet

Wracając w kierunku starówki, ale od strony stałego lądu, mijamy okrągłą renesansową basztę św.Marka, kolejną część miejskich fortyfikacji, wybudowaną dla obrony przed Turkami, kiedyś połączoną z twierdzą Kamerlengo, zaopatrzoną w baterię artylerii, umiejscowioną na górze. Wieża miała bronić kanału pomiędzy wyspą a stałym lądem.

Trogir, baszta św.Marka

Trogir, baszta św.Marka

Wracając w kierunku starówki, mijamy kolejny z historycznych kościołów, Kościół Matki Bożej z Góry Karmel (Crkva Gospe od Karmela), zbudowany w 1618 roku, za czasów biskupa Antuna Gvida. Głowny jego ołtarz ozdobiony jest obrazem Matki Bożej z Góry Karmel, datowanym na 1658 rok.

Pod koniec wycieczki docieramy wreszcie do targi owocowego w Trogirze, niezwykle barwnego i kolorowego miejsca, wypełnionego bogactwem owoców, warzyw, oliwy i serów. Warto tu kupić ser, który choć przechowywany w warunkach takich, że polski sanepid zamknąłby całość w minutę, to jednak był jednym z lepszych, jakie do tej pory jedliśmy. Sprzedawcy bardzo chętnie pozwalają na degustację.

Trogir nie bez powodu nazywany jest Małą Wenecją – położony na wyspie i otoczony kanałami, połączony z brzegiem mostami, wypełniony kościołami i katedrami, częściowo wybudowanymi z tych samych, co weneckie pałace, materiałów, z ciasną, klimatyczną starówką wypełnioną kamiennymi domami – nieuchronnie kojarzy się ze swoim włoskim pierwowzorem. Naprawdę warty jest zobaczenia. Polecamy.

Pełna galeria zdjęć z Trogiru – na naszym facebookowym profilu.

 

Inne wpisy z: Wakacje w Chorwacji (2010)

IMG_9287

Mirogoj, założony w 1876 r., od samego początku był cmentarzem wielowyznaniowym - pochowani są tu zarówno katolicy, jak i muzułmanie, Zydzi, protestanci, osoby innych wyznań a nawet niewierzący. Dziś Mirogoj uznawany jest za jeden z najpiękniejszych cmentarzy w całej Europie, pełen jest unikalnych, będących swoistymi dziełami sztuki nagrobków oraz rzeźb znanych artystów.

IMG_9403

Budapeszt, formalnie stworzony z trzech miast: Budy, Obudy i Pesztu, stolica i największe miasto Węgier, 8. najludniejsze miasto Europy było naszym jedynym przystankiem w drodze powrotnej do Polski z wakacji spędzonych w Chorwacji.

IMG_9170

Turanj, niewielka miejscowość na południe od miasta Karlovac (w zasadzie przedmieście), jest siedzibą unikalnego, dostępnego dla wszystkich bez opłat miejsca pamięci - Muzeum Uzbrojenia Wojny Domowej 1991-95, mającego za zadanie utrwalić potworność wojny domowej w byłej Jugosławii.

 

Dodaj komentarz